Δύο σελίδες

Πέμπτη απόγευμα

Μόλις έλαβα ένα mail από τον δάσκαλο της δημιουργικής γραφής που έλεγε να έχω μαζί μου ένα κείμενο δύο σελίδων στην πρώτη συνάντηση. Με προειδοποίησε να μη φέρω μυθιστόρημα. Ότι το έχω το μυθιστόρημα έτοιμο και το παίζω μετριόφρων και πηγαίνω σε μαθήματα δημιουργικής γραφής για την πλάκα μου… 

Πάντως είμαι πολύ χαρούμενη που επιτέλους θα σπουδάσω τη γραφή. Τη συγγραφή την φαντάζομαι πολύ ρομαντικά. Να κάθομαι σε ένα γραφείο, μπροστά στο παράθυρο με θέα το βουνό φορώντας απαλές φόρμες, με έναν ζεστό καφέ σε απόσταση ενός χεριού, τζαζ μουσική υπόκρουση, κάποιο αρωματικό κεράκι αναμμένο και έξω να βρέχει. Μονότονα! Το τέλειο περιβάλλον, ώστε η έμπνευση να ρέει αβίαστα και οι σελίδες να γεμίζουν η μία μετά την άλλη. Όχι ωραιοποιήσεις, αληθινά πράγματα. Όλα όσα μου μιλάει συνέχεια το κεφάλι μου, να τα γράψω. Αυτό που διαβάζω και χάνομαι, που γίνομαι ένα με τον ήρωα του μυθιστορήματος, θέλω να το αναπαράγω και εγώ. Πρέπει να γίνεται. Νομίζω ότι γίνεται. Γίνεται για μένα εννοώ. 

Το ίδιο ενθουσιασμένη ήμουν και την πρώτη μέρα στο πανεπιστήμιο. Είχα περάσει Φυσική, το όνειρο μου από παιδάκι θα γινόταν πραγματικότητα. Μετά από πολύ κούραση και διάβασμα, ήμουν επιτέλους φοιτήτρια και περίμενα να αρχίσω τα σοβαρά πράγματα επιτέλους. Να δημιουργώ, να μαθαίνω, να διαβάζω το δίχως άλλο. Η σχολή ήταν ένα γιαπί, τη μέρα που επιτέλους έκανα εγγραφή στο πρώτο εργαστήριο και μπερδεύτηκα στους διαδρόμους άνοιξα μια πλαϊνή πόρτα στο κενό και πήδηξα ένα μέτρο πάνω σε ένα καρούλι και μετά στα χώματα από κάτω, ενώ το ημιυπόγειο διαμέρισμα που έμενα στου Ζωγράφου, πλημύρισε 2 φορές τον πρώτο χρόνο – τι γλυκιά ανάμνηση, τι ωραία χρόνια! Οι συνθήκες στη σχολή μου κόψανε τα φτερά. Το ίδιο φοβάμαι ότι θα πάθω και τώρα. Αυτό που τόσο πολύ λαχταράω, το ίδιο πράγμα το φοβάμαι ταυτόχρονα. Το τρέμω! 

Αυτό που με αγχώνει περισσότερο είναι ότι ενώ μπορώ να γράψω ημερολόγιο, μπορώ να μιλήσω σε πρώτο πρόσωπο για μένα, δεν μπορώ να μιλήσω σε τρίτο. Δυσκολεύομαι να μιλήσω για κάποιον άλλο. Είναι μεγάλη ευθύνη να μιλάς εξ ονόματος κάποιου άλλου ανθρώπου. Εδώ οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να μιλήσουν για λογαριασμό τους. Δεν θα διατυπώσουν ποτέ αντίρρηση στο αφεντικό, ας πούμε, που θα ζητήσει να φυτρώσουν αύριο στους αγρούς κόκκινες παπαρούνες. Δεν θα τολμήσουν να πουν ότι αυτό δεν γίνεται γιατί απλά δεν είναι Απρίλιος. Δεν θα τολμήσουν να πουν ότι δεν είναι αποκλειστικά δική τους ευθύνη, βασικά είναι ευθύνη μόνο των καιρικών συνθηκών. Ε, σε αυτούς εγώ θα πρέπει να δώσω φωνή. Είμαι υπεύθυνη για τη φωνή που θα βγάλουν. Και αν δεν τους τη δώσω καλά; Και αν είναι πολύ αργά; Και αν το έχω χάσει; Τί τα ‘θελα εγώ αυτά τα δημιουργικά γραψίματα….

Σάββατο πρωί

Περνάω το πρώτο μου σαββατοκύριακο εδώ και μήνες που είναι ελεύθερο. Όλο το μήνα διάβαζα ασταμάτητα και τώρα δεν έχω εργασία να παραδώσω, δεν έχω διάβασμα σημειώσεων, δεν έχω υποχρεώσεις, γκλουπ! Ένα μεθυστικό μείγμα ελευθερίας και ψυχαναγκαστικού συνδρόμου στέρησης καθηκόντων. Και δεν ξέρω τι να πρωτο-κάνω. Να διαβάσω την στοίβα με τα καινούργια μου βιβλία, να πάω για περπάτημα στο βουνό, να δω τους φίλους μου, να πάω σε συναυλία, να πάω για καφέ, να δω ταινία, να πάω θέατρο. Τι να διαλέξω, τι; 

Ωραία, ας καθίσω στον καναπέ να κοιτάζω τα σύννεφα να αλλάζουν σχήματα στον ουρανό και να μην κάνω τίποτα!

Κυριακή βράδυ

Είμαι πτώμα. Δεν έβαλα κώλο κάτω δυο μέρες τώρα. Τα σχέδια της συννεφοσκόπησης ανετράπησαν εύκολα, γιατί είχαν το κέντρο βάρος τους ψηλά. Με το που χτύπησε το τηλέφωνο για πρόταση για έξοδο, έγινα καπνός σαν σκύλος που τον αμολήσανε στο πάρκο μετά από μία εβδομάδα εγκλεισμού. Γιούχου! (τρέξιμο γύρω-γύρω, κατούρημα σε όλα τα δέντρα!) Ευχαριστημένη και ξεθεωμένη κοιτάζω την οθόνη, τον κέρσορα να αναβοσβήνει απειλητικά! Σε ανύποπτες στιγμές, πχ στην τουαλέτα μου έρχονται ένα σωρό πράγματα, ασταμάτητα, αλλά όταν πρέπει να την πιάσω την έμπνευση από τα μαλλιά να γράψω κάτι για άσκηση, τζίφος.

Ξέρεις κάτι; Τι και αν είμαι φοβισμένη, τι και αν δεν μπορώ να ελέγξω τι θα με βρει αύριο, θα επιλέξω αυτό που είναι στο χέρι μου να είναι ο πραγματικός μου εαυτός. Αυτό που έχω στο μυαλό μου θολό και συγκεχυμένο και θέλω να το κάνω πραγματικό. Είμαι έτοιμη για πολλά λάθη. Και σκοπεύω να τα ευχαριστηθώ όλα! Αυτός ο δρόμος είναι εκεί, και ας μην ξέρω που θα με βγάλει και ας μην ξέρω τι μαθήματα θα πάρω, και ας μην ξέρω ποιος ταξιδιώτες θα γνωρίσω. Είναι ένα εισιτήριο σε μια περιπέτεια χωρίς χάρτη σε κάτι καινούργιο και άγνωστο. Είναι λίγο δύσκολο να το αποδεχτώ, ότι δεν ξέρω τίποτα από πριν και ότι θα πρέπει να αφήσω τον έλεγχο και εγώ δεν ξέρω που, ή σε ποιον. Αλλά τελικά υπερισχύει ο ενθουσιασμός! Όπως τότε που από ανυπομονησία δεν κοιμήθηκα το βράδυ πριν πάμε με το Δημοτικό σχολείο εκδρομή στο Μεσολόγγι και τονίζω τις λέξεις Δημοτικό και Μεσολόγγι για να καταδείξω ότι είναι δυνατόν να ενθουσιαστώ πολύ εύκολα. 

Αύριο λοιπόν! Πηγαιμός… 

Εγώ πότε θα γίνω συγγραφέας;

Σήμερα το πρωί έβγαλα ένα χαϊδευτικό κωλοδάχτυλο στη συνάδελφό μου και αποφάσισα να γίνω συγγραφέας.

Από καιρό τα σημάδια ήταν εκεί, αλλά χανόντουσαν μέσα στα καθήκοντα της καθημερινότητας και, ας μην γελιόμαστε, την ευκολία να χαζολογάς αέναα στο internet. Σήμερα όλα αυτά είχαν αρθεί γιατί φτάνοντας το πρωί στο γραφείο, είχε καεί ο router του εσωτερικού δικτύου και δεν μπορούσα να δω ούτε internet, ούτε τον δικτυακό σκληρό με όλα τα έγγραφα, ούτε τους εκτυπωτές. Ζαλισμένη από το σοκ δεν μπορούσα να δω ούτε την καφετιέρα. Και αφού δεν είχα τί άλλο να κάνω, αποφάσισα να γράψω.

Μα ήταν δυνατόν; Να έφτανε ποτέ «Η μέρα»; Αυτή που πάντα ανέβαλα με κάθε δοθείσα πρόφαση; Και να ερχόταν με μία τόσο γελοία ευκαιρία; Ένα καμμένο router? Άγνωστες οι βουλές του Χέμινγουεει!

Τα χέρια μας όπως είπα ήταν δεμένα, δεν ήταν δυνατό να γίνει απολύτως καμία δουλειά, θα μπορούσαμε κάλιστα να μην είμαστε στο γραφείο, αλλά είμασταν και αυτό δεν άλλαζε. Ή θα κοιτάγαμε έξω από το παράθυρο περιμένοντας τον χρόνο να περάσει, αφού δεν είχαμε τάπες βαρελιών, ή θα έπιανα το βελονάκι, ή θα έγραφα. Άντε να γράψω. Χτες, κατά σύμπτωση, δήλωσα συμμετοχή σε μια κλήρωση για μια δωρεάν συμμετοχή σε ένα εργαστήρι δημιουργικής γραφής, οπότε ήθελα να είμαι προετοιμασμένη στην περίπτωση που κληρωθώ και με πάρουν, να έχω μια ιστορία στο κεφάλι μου.

Ο φίλος μου ο Σίμος μου το είχε πει πολύ καιρό πριν: «δεν ξεκινάς να γράφεις στον βρόντο ότι σου ’ρχεται, πρέπει να φτιάξεις πρώτα έναν σκελετό». Μα εγώ τώρα δεν κρατιέμαι, τώρα μου ήρθε ο οίστρος. Να τον κόψω και να διαβάσω το “Elements of style”; Βαριέμαι! Θα προτιμήσω να κάνω οτιδήποτε παρά αυτό. Έτσι γίνεται πάντα. Αφού στο μυαλό μου έχω καταγράψει ότι θα πρέπει πρώτα να προετοιμαστώ για να γράψω, και θέλω να το κάνω «σωστά», θα το αφήσω στην άκρη όλωσδιόλου. Τί κρίμα να μην το έχω εδώ μαζί μου να διάβαζα σήμερα που δεν μπορώ να κάνω αλλιώς. Αν ήμουν σπίτι θα προτιμούσα να διαβάσω άλλα βιβλία, να χαζολογήσω. Και τελικά θα άφηνα την συγγραφή για μια άλλη μέρα, με πιο ευνοϊκές συγκυρίες, τους πλανήτες ευθυγραμισμένους, και μετά θα πλακωνόμουν στις εργασίες για το μεταπτυχιακό και θα ξέμενε το γράψιμο στις καλένδες, όπως τόσες και τόσες φορές. Η αναβλητικότητά μου είναι συστημική. Γεννήθηκα πρόωρα με πρόκληση τοκετού, ποτέ δεν μου δόθηκαν οι δύο εβδομάδες που ήθελα και από τότε παίρνω πάντα τον χρόνο που χρειάζομαι για οτιδήποτε, από τα πιο απλά πράγματα μέχρι τα πιο σημαντικά. Φοβάμαι ότι πάω να κάνω κάτι πρόωρα. (4 χρόνια ψυχοθεραπείας μου πήρε να το καταλάβω αυτό!) 

Οι μέρες όμως είναι σημαδιακές. Κινούνται πράγματα, μου προκύπτουν διαρκώς νέες ευκαιρίες, ίσως να είμαι και εγώ που πλέον είναι ικανή να τις αναγνωρίσει. Και πολύ σημαντικό είναι το ότι έχουν κλείσει παλιές πόρτες. Πολύ σημαντικό! Γιατί όσο οι πόρτες είναι μισάνοιχτες, κάθεσαι απ’ έξω καρτερώντας να ανοίξουν να διαβείς . Έτσι τρως όλη σου τη ζωή στο πλατύσκαλο. Το να κλείνουν οι πόρτες είναι ευλογία. Σε βοηθούν να αναγνωρίσεις τις ανοιχτές. Σημείωση στον εαυτο μου: Να μην ξεχάσω να γράψω στη νουβέλα μου για τις πόρτες που κλείσανε φέτος. 

Η συνάδελφος μου με ρωτάει πως πάει το γράψιμο. 

«Πεντακόσιες είκοσι δύο λέξεις» της απαντάω.

«Για όλα έχεις μια απάντηση» μου λέει. 

Δεν είναι και τόση δύσκολη η απάντηση, κοιτάζω απλά κάτω στον μετρητή λέξεων και την έχω έτοιμη. Για όλες τις απαντήσεις της ζωής πρέπει να ξέρεις που να κοιτάξεις. 

Τώρα πρέπει να κοιτάξω να βρω ένα στικάκι να σώσω το κείμενό μου να το πάρω μαζί στο σπίτι και να το δημοσιεύσω από εκεί. 

Μόνο που δεν θα είμαι εγώ η ηρωΐδα του έργου. 

Άντε λοιπόν να μπω στον ρόλο του αφηγητή…

Γράφω, άρα υπάρχω

Στην Ελλάδα όλοι οι άνθρωποι θέλουν να είναι ή πρόεδροι, ή συγγραφείς. Εγώ θα ήθελα να είμαι συγγραφέας. Θα ήθελα να είμαι συγγραφέας από την πρώτη στιγμή που διάβασα ένα βιβλίο. Η μυρωδιά του χαρτιού, το βάρος του βιβλίου επάνω στο στήθος μου όταν διαβάζω ξαπλωμένη, ο ήχος που κάνουν τα φύλλα όταν τα κόβεις. (Υπάρχουν μερικές εκδόσεις που χρειάζεται ακόμα να της κόψεις για να διαβάσεις). Όλες αυτές οι μικρές λεπτομέρειες που κάνουν το διάβασμα απόλαυση. Έχω μουσκέψει με δάκρυα ένα σωρό μαξιλάρια ταυτιζόμενη με τους τραγικούς ήρωες των βιβλίων μου. Ένα παιδί μετράει τ΄άστρα, Αιολική γή, ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Τζέιν Έυρ, οι Άθλιοι, έτσι για να αναφέρω πολυ λίγα. Και φυσικά τα μυστικά του βάλτου. Ξεχνιούνται τα μυστικά του βάλτου; Από την πρώτη στιγμή που διάβασα λοιπόν, ήθελα να το αναπαράγω και εγώ. Για εμένα το γράψιμο ήταν ένα μέσο έκφρασης. Ξάπλωνα τις σκέψεις μου στο χαρτί, και τις έκανα από θολές σκιές στο μυαλό μου, μία μικρή ύπαρξη. Χρωστώ μεγάλη ευγνωμοσύνη στους γονείς μου, που με έμαθαν να αγαπάω το διάβασμα, και σε όλους τους συγγενείς και φίλους που μου χάριζαν βιβλία. Μεγάλωσα με καλούς δασκάλους και καθηγητές που μου έδωσαν ερεθίσματα, έμπνευση και θάρρος για να σκέφτομαι μόνη μου.

Στις τελευταίες τάξεις του λυκείου δέχτηκα από το «σύστημα» έναν λυσαλέο αγώνα να μισήσω το γράψιμο, που τόσο αγαπούσα. Έπρεπε να βάλω το γράψιμό μου σε καλούπια και να γράφω με τον πολυ συγκεκριμένο τρόπο που μου δίδασκε η καθηγήτριά μου. Εγώ επαναστάτησα, αντέδρασα, αρνήθηκα, και τότε βρέθηκα μπροστά στο δίλημα: «Ή θα γράφεις όπως σου λεω, ή να βρείς άλλην να σου κάνει ιδιαίτερα έκθεσης. Μάθε τώρα αυτή την μέθοδο και μετά γράψε όση ποίηση θέλεις». Ούπς! Και επειδή ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, συμβιβάστηκα! Σαν βρεγμένος σκύλος και με την ουρά κάτω από τα σκέλια, με μεγάλη επιμέλεια έμαθα τις μεθόδους γραφής εκθέσεων ιδεών που ακόμα και σήμερα μου γυρνάνε τα άντερα. Το εγχείρημα αν και φιλόδοξο ήταν καταδικασμένο εξ΄αρχής, κάτι που το αποδεικνύει το 12 που πήρα στις πανελλήνιες στην έκθεση για την παιδική εργασία, βαθμό που φέρω μέχρι σήμερα με καμάρι, ως απόδειξη ότι τελικά δεν συμβιβάστηκα. Συνέχισα λοιπόν να γράφω, όπως εγώ ήθελα, ό,τι εγώ ήθελα. Το γράψιμο είναι για εμένα μία προέκταση της ύπαρξής μου. Οφείλω να διευκρινήσω ότι τίποτα από αυτά που γράφω δεν είναι ολότελα δικό μου. Είναι όμως το δικό μου φιλτράρισμα πάνω σε κάτι που διάβασα από κάποιον πραγματικό συγγραφέα, από κάποιον πραγματικό ποιητή, κάτι που μου είπε κάποιος πραγματικός δάσκαλος, ακόμη και κάτι που έγινε στην ζωή μου και με έβαλε σε σκέψεις, κάτι που με δίδαξε. Έχω επηρεαστεί πολύ από αυτά που έχω διαβάσει, το ύφος κάποιων ποιητών και αυτό φαίνεται. Δεν το αρνούμαι. Επηρεάζομαι πολύ από ότι συμβαίνει κάθε μέρα στην ζωή μου. Μερικές φορές είμαι αισιόδοξη και θεωρώ ότι όλος ο κόσμος είναι καλός, μερικές φορές ο Καρυωτάκης μπροστά μου μοιάζει με πρόσκοπο σε εκδρομή.

Ποιά ήταν λοιπόν η στιγμή καμπής, η στιγμή που αποφάσισα ότι ως εδώ ήταν η εσωστρέφεια και από εδώ και πέρα ανοίγομαι και γράφω; Υπάρχουν μερικές αλλαγές στην ζωή μας που συμβαίνουν μέσα σε μία στιγμή και το καταλαβαίνουμε αμέσως, ενώ κάποιες άλλες γίνονται μυστικά, σχεδόν ανεπαίσθητα και δεν τις καταλαβαίνουμε μέχρι να είναι πολύ αργά. Η απόφαση να γράψω πάρθηκε μέσα σε ένα δευτερόλεπτο, το πρωί της 28^ης Οκτωβρίου μέσα σε ένα μισοάδειο λεωφορείο του ΚΤΕΛ καθ΄οδόν από την Αθήνα στο χωριό μου, καθώς έξω έβρεχε, η βροχή μου αρέσει πάρα πολύ και να είστε σίγουροι ότι δεν πρόκειται να το περάσω αυτό έτσι, αλλά θα αφιερώσω μία τουλάχιστον καταχώριση στο πόσο πολύ μου αρέσει η βροχή, επιστρέφω λοιπόν, όχι απλά έβρεχε, αλλά φυσούσε και αέρας με τέτοιο τρόπο που οι σταγόνες έπεφταν πάνω στο παράθυρό μου. Και υπήρχε και μία μικρή προσθήκη ευτυχισμένης ανάμνησης, το άρωμα του μαλλιού από το πλεκτό πουλόβερ μου, που μύριζε φθινόπωρο. ΕΜΠΝΕΥΣΗ. Αισθάνομαι όμορφα και γλυκά. (Όλα και όλα, καλά θα κάνετε να συνηθίζετε στην ιδέα ότι αισθάνομαι όμορφα και γλυκά με απλά πράγματα, και αν δεν σας αρέσει δεν πειράζει, ευτυχώς δεν είμαστε όλοι ίδιοι). Έχω κουραστεί πραγματικά πολύ τον τελευταίο καιρό, αλλά δεν το λέω με παράπονο, έτσι και αλλιώς δεν κάνω τίποτα χωρίς να δίνω όλο μου τον εαυτό, τα κάνω όλα με πάθος, και θέλω ένα κομμάτι από αυτά που κάνω να μένει και για εμένα. Αλλά τί; Και εκείνη την στιγμή, πάνω ακριβώς στην γλύκα αποφάσισα ότι πλέον αποτελεί επιτακτική ανάγκη να μοιράζομαι αυτά που σκέφτομαι και, μην φοβηθείτε τώρα από αυτό, αυτά που αισθάνομαι.

Έφτασα στο σπίτι μου προχωρημένο μεσημέρι, μέσα στην βροχή στα γνώριμα λημμέρια μου. Έφαγα το ζεστό μου τραχανά και ψητό λουκάνικο στο τζάκι και μετά ξάπλωσα στον καναπέ μπροστά στο τζάκι και σκεφτόμουν πώς να αρχίσω. Σκεφτόμουνα και σκεφτόμουνα. Σας θυμίζω πως διαβάζετε ημερολόγιο, δεν θέλω να δρέψω λογοτεχνικές δάφνες, μην περιμένετε βαρύγδουπα πράγματα. Κυρίως απλά και καθημερινά θα σας σερβίρω. Απλά όπως ο τραχανάς, καθημερινά όπως κάτι που δεν μου έρχεται τώρα.

Ωστόσο τολμάω να εκφράσω και μία ανασφάλεια. Είμαι πολύ αυθόρμητο άτομο και συχνά εξωτερικεύω αυτά που σκέφτομαι, έτσι ακριβώς όπως τα σκέφτομαι, άλλες πάλι φορές ακριβώς επειδή είμαι αυθόρμητη και μπορεί αυτά που θα πω να θίξουν ανθρώπους, προσέχω τον αντίκτυπο που μπορεί να έχουν αυτά που θα πω στο περιβάλλον μου και διαλέγω τις λέξεις μου με φειδώ, κάτι το οποίο μερικές φορές μου έχει στοιχίσει ακριβά. Να μιλάω λοιπόν ελεύθερα ή να προσέχω τί λέω; Θα μπορούσα να κάνω λογοκρισία στο γραπτό μου, αλλά τώρα δεν βρίσκομαι στις καθημερινές συνθήκες που με περιορίζουν, όπως η δουλειά μου, αλλά είμαι εκτός συνθηκών. Επίσης έχω βρεθεί σε χώρους καθώς πρέπει που υποτίθεται ότι ενθαρρύνονταν η δημιουργικότητα και η ξεχωριστή προσωπικότητα, αλλά όχι μόνο δεν έλεγε κανείς την γνώμη του, αλλά ούτε καν τολμούσε να βγάλει άχνα. Δεν εκφράστηκα ελεύθερα όταν έπρεπε και το έχω σκυλομετανιώσει. Εδώ λοιπόν είναι το δικό μου blog. Δεν πάει στον διάολο, WTF, θα εκφραστώ όπως θέλω. Εντάξει;

Ως τώρα έγραφα κυρίως για τον εαυτό μου και για πολύ λίγους ανθρώπους. Σήμερα είμαι έτοιμη να το επικοινωνήσω και με άλλους. Σας καθιστώ λοιπόν κοινωνούς και θα χαρόμουν πολύ αν αποφασίσετε να γίνετε και επικοινωνοί. Οι προτάσεις και τα σχόλιά σας είναι ευπρόσδεκτα.

Σας ανοίγω σήμερα ένα παράθυρο στην ψυχή μου και ξεκινώ.