We ‘ll always have Parnon

Ο Αύγουστος του 2016 με βρήκε σε ένα ξέφωτο, να φοράω πουλόβερ, μπουφάν, παντελόνι του σκι και ορειβατικά μποτάκια, ξαπλωμένη σε μία ψάθα πάνω σε ξερά χορτάρια, έχοντας για προσκέφαλο ένα σακίδιο πλάτης με χαλασμένο φερμούαρ. Γύρω γύρω έλατα και από πάνω μου ένα αλλιώτικο πέλαγος, ανεπανάληπτο. Το μοναδικό φαινόμενο που δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψεις, ούτε συναισθήματα να περικλύσεις, ούτε αρκετά μάτια να το χορτάσεις, ούτε αρκετός χρόνος σε μία, ή χίλιες ζωές για να βαρεθείς. Ο ξάστερος νυχτερινός ουρανός!

Ο ουρανός ενός βουνού, ο ουρανός μιας νύχτας χωρίς φεγγάρι, που είναι ωστόσο τόσο παράδοξα φωτεινή που μπορεί κανείς να δεί τα πάντα. Όσο συνηθίζει το μάτι στο σκοτάδι, τόσο περισσότερα αστέρια βλέπει. Και αστερισμούς και νεφελώματα και τον γαλαξία της Ανδρομέδας και τον δικό μας υπέροχο Γαλαξία, τον Κύκνο, το Βέλος, και άλλα, και άλλα, και άλλα. Και μετά βλέπει και πράγματα που δεν φαίνονται με το μάτι…

Σε εκείνο το υπέροχο ξέφωτο που θαρρείς πως ο αέρας ήταν ελαφρότερος, το γρασίδι απαλότερο, τα δέντρα πρασινότερα από κάθε άλλο που είχες ποτέ σου βρεθεί με έφεραν τα βήματά μου με αφορμή την 10η Πανελλήνια Συνάντηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων που οργάνωσε η Αστρονομική Ένωση Σπάρτης από 29 ως 31 Ιουλίου 2016 στον Πάρνωνα. Η αρχική ιδέα ήταν να ανέβουμε μεγάλη παρέα, δυστυχώς τα καταφέραμε μόνο δύο, αλλά αυτό που δεν καταφέραμε να οργανώσουμε εδώ κάτω, το βρήκαμε εκεί πάνω. Μία μεγάλη χαρούμενη παρέα. 

Αφού μας υποδέχτηκε ο Φαρμακόπουλος, συνελόντι ειπείν η μασκότ της διοργάνωσης, και διευθετήθηκε το χωροταξικό, σαν προσεκτικό λαγωνικό ιχνηλάτησα την περιοχή και διάλεξα δύο δέντρα που θα ήταν το σπίτι μας για το επόμενο τριήμερο, κουβάλησα όλα μου τα υπάρχοντα τα πράγματα μου, ίσιωσα με ένα σκεπάρνι ελαφρώς το χώρο κάτω από το δέντρο μεταφέροντας μαλακό χώμα από την ανηφόρα προς την κατηφόρα την οποία και «μπάζωσα» με πέτρες και κλαδάκια, έστησα την σκηνή, έβαλα το στρώμα, φουσκωτό για πρώτη φορά μετά από 10 χρόνια ύπνου σε carry mat/καταής #πόσολυπάμαιταχρόνιαπουπήγανχαμένα, και με είδε ο Θεός. Μπορεί και να με άκουσε κιόλας! Μετά από τέσσερις ώρες οδήγηση και δύο ώρες μπάζωμα/στήσιμο σκηνής ο μεσημεριανός υπνάκος μπορεί να συνοδευόταν από, να μην το πω ροχαλητό, να το πω ένα θρόισμα που το παίρνει το αεράκι και το ταξιδεύει αέναα στις ρεματιές. Το απόγευμα έφτασε και η Ευγενία με ένα ψυγείο γεμάτο καλούδια, στήσαμε και τη δική της σκηνή και κατεβήκαμε στο ξέφωτο για να ακούσουμε την ομιλία για τις μαγνητικές καταιγίδες από την Δρ. Φιόρη – Αναστασία Μεταλληνού. Ακολούθησε μία εξαιρετική ουρανογραφία μετά μυθολογίας, από τον Θανάση Ευαγγελόπουλο με την ραδιοφωνική φωνή. Δεν θα βαρεθώ ποτέ να τον ακούω να μιλάει για την Κόμη της Βερενίκης – είναι αστείο πως η εκκλησιαστική εξουσία συμβαδίζει από πάντα με την κοσμική εξουσία – και τον Περσέα που έσωσε την Ανδρομέδα, δηλαδή την ψυχή του. 

Blue Snowball
Πηγή εικόνας

Στη συνέχεια ψάχνοντας να βρούμε τηλεσκόπιο να κοιτάξουμε, πέσαμε – εντελώς τυχαία - πάνω στα παιδιά από την Κέρκυρα που μας φιλοξένησαν, μας έδειξαν αντικείμενα βαθέως ουρανού όπως το Lagoon, Μ11, Μ22 και όλη την προπαίδεια του 11 σε αντικείμενα Messier, το Veil (πανωσέντονο και κατωσέντονο), την αγριόπαπια (χωρίς σάλτσα), την Ανδρομέδα, και το εντυπωσιακό blue snowball. Ήμασταν παντελώς άγνωστοι, δύσκολα έβλεπε ο ένας το πρόσωπο του άλλου και όμως μοιραστήκαμε τους ίδιους αστερισμούς, τις σταφίδες, τα φουντούνια. Γιατί πριν να μοιραστούμε αυτά, μοιραζόμασταν το ίδιο πάθος.

Ο βραδινός ύπνος στην σκηνή ήταν ελαφρύς, πουπουλένιος, γεμάτος όνειρα για αστέρια, τηλεσκόπια και… πορσελάνινες τουαλέτες με γάργαρα καζανάκια.

Το Σάββατο ήταν άλλη μία ωραία μέρα με χαλάρωση, φιλική κουβεντούλα, βόλτες στο βουνό όπου συστηθήκαμε με ενδιαφέροντες ανθρώπους και, δεν ξέρω αν το ανέφερα, ύπνο! Πολύ ύπνο. Ο καλύτερος μεσημεριανός ύπνος της ζωής μου. Μικρούλης όμως μωρέ, δύο ώρες μπρούμυτα, δύο ώρες ανάσκελα και δύο ωρίτσες στο πλάι. Όταν επιτέλους ξύπνησα, βγήκα από το σκηνή σαν τον Λάζαρο, τυλιγμένη σε ένα σεντόνι και σέρνοντας τα βήματά μου. Ένας καινούργιος άνθρωπος. Που ήθελε απεγνωσμένα καφέ!

Η απέναντι πλαγιά γεμάτη κατασκηνωτές, σκηνές, κόσμο, πήγαινε – έλα, φίλους μας από την Αθήνα, όπως ο Μάνος, η Δήμητρα και τα παιδιά, αλλά και τα παιδιά από την Κέρκυρα που τα είδαμε πια και στο φως της μέρας, τον Σπύρο, την Αμαλία, τον Θανάση, και τον Βασίλη. Βρήκαμε και τα παιδιά από τον ΣΕΑ και φυσικά δεν γινόταν να μην σταματήσουμε μπροστά στο ινδιάνικο Τίπι που μας ξενάγησαν ο Βαγγέλης και η Κυριακή και να φωτογραφηθούμε και να φορέσουμε το ινδιάνικο βραχιόλι μας. Όλοι τους φιλικοί, αυθεντικοί, δημιουργικοί, «εμπνευστικοί». Άνθρωποι που σίγουρα έχουν/με ελαττώματα και ανασφάλειες, αλλά με το ίδιο μεράκι και άρα πνευματικά συγγενείς. 

Αναμνηστική φωτογραφία

Πηγή Φωτογραφίας

Απολαύσαμε άλλες δύο βραδιές με ενδιαφέρουσες ομιλίες, (μία από τον κ. Σιμόπουλο) και παρατήρηση και, δεν θυμάμαι αν είπα, Ύπνο! Η τελευταία νύχτα ήταν και η καλύτερη, όταν συνειδητοποιήσαμε ότι τελειώνει η εξόρμηση, και προσπαθούσαμε άφωνες, ξαπλωμένες σε μία ψάθα να ρουφήξουμε όλα τα αστέρια μέσα από τα μάτια μας, να στείλουμε το φως τους σε κάθε κύτταρο μας, να το πάρουμε μαζί μας για όταν θα έρθουν τα δύσκολα. Εκεί έχασα και το σκουλαρίκι μου με τον Μικρό Πρίγκηπα. Ίσως και να έφυγε για τον αστεροειδή του. Κάπως έτσι με βρήκε ο Αύγουστος, ντυμένη σαν αρκούδα, γιατί είμαι και κρυουλιάρα, πανάθεμά με! Όμορφη όμως, φτού μη με ματιάσω!

image credit Manos Kardasis

Έχω ξαναπάει στο παρελθόν σε εξορμήσεις ερασιτεχνών αστρονόμων και μαγεύτηκα, οπότε ήξερα περίπου τι θα συναντήσω. Τον συγκλονισμό της διάστικτης αβύσσου τον είχα βιώσει πρώτη φορά στον Γράμμο και άλλαξε τη ζωή μου σε βαθμό που δεν θεωρούσα δυνατό. Όμως όταν ξεκίνησα από την Αθήνα την Παρασκευή είχα έναν στόχο, αναζητούσα έμπνευση. Και βρήκα και άλλα που δεν είχα ζητήσει. Βρήκα χαρά, ομορφιά, ελευθερία και γαλήνη. ΌΛΑ μου φάνηκαν ωραία! Φεύγοντας συγκινημένη, ευχαρίστησα το βουνό για την εμπειρία και τα δώρα που μου χάρισε. 

Ο νυχτερινός ουρανός έχει τη μοναδική ικανότητα να μας κάνει να αισθανόμαστε ολόκληροι και μικροί ταυτόχρονα. Είναι το πάθος μου, η δύναμη που με ενεργοποιεί. H έμπνευσή μου! 

Μικρές νησίδες χαράς

Τί άλλο μπορεί να είναι η ζωή, αν όχι τέχνη; 

Μήπως είναι συνήθεια; Ρουτίνα; Φόροι; Θλίψεις, αρρώστιες; 

Μήπως είναι η μυρωδιά του ζεστού καφέ, έστω και σε μια έντονη μέρα στο γραφείο;

Εκεί που ζορίζεσαι και λες θα σπάσεις, πέφτει πάνω στο πρόσωπο σου μια ηλιαχτίδα και παίρνεις δύναμη. Εκεί που είσαι χαρούμενος και δεν βλέπεις κανένα σύννεφο στην πορεία σου, ανοίγει ο δρόμος και χώνεσαι σε μια λακούβα μέχρι το λαιμό. Μαζί πηγαίνει η χαρά, με τη λύπη, το γέλιο και το δάκρυ. Και σιγά την σοφία δηλαδή.

Μικρές νησίδες χαράς είναι που κάνουν τη ζωή όμορφη.

Όπως τη μέρα που ήρθαν φίλοι μου σπίτι να γιορτάσουμε. Τους είχα τάξει από το καλοκαίρι και μακαρονάδα και ήταν μιας πρώτης τάξης ευκαιρία να βρεθούμε. 

Γενικά με τις δουλειές του σπιτιού δεν είμαι και πολύ φανατική. Δεν είναι το δυνατό μου σημείο. Κάνω τα απολύτως απαραίτητα και πραγματικά πλέον το έχω απενοχοποιήσει πλήρως. Αυτό αλλάζει όταν πρόκειται για τους φίλους μου. Τους είχα τάξει μακαρονάδα "ντιπ Ντίνα" με αφορμή το πρώην απωθημένο μου. Ευκαιρία έψαχνα και εγώ. Και καλά για το απωθημένο, να φάω μαζί με τον βασιλικό και εγώ μακαρόνια. Συνέπεσε με την αποδοχή μου στο μεταπτυχιακό της Αστροφυσικής, και προσέθεσα στο μενού και αφρώδη οίνο για να το γιορτάσουμε ακόμα περισσότερο, όταν όλα αυτά ήταν απλά μια πρόφαση, γιατί αυτό που θέλαμε πραγματικά να κάνουμε είναι να βρεθούμε μαζί και να πούμε τα νέα μας και μικρά ανούσια πράγματα. Και να με ξεφτιλίσουνε για την υπογραφή στον πίνακα που με περηφάνια είχα βάλει πάνω στο τζάκι και που ζωγράφισα σε 30 λεπτά στο workshop ζωγραφικής στο μουσείο Van Gogh στο Άμστερνταμ. 

Αμυγδαλιά Νάντιας

Το μενού περιλάμβανε την κλασσική μακαρονάδα ντιπ Ντίνα, με σπαγγέτι, και σάλτσα φρέσκιας ντομάτας με πιπεριές, κρεμμύδι και σκόρδο, παπαρδέλες με πουρέ από μανιτάρια του δάσους και λάδι τρούφας, και μικρά φιογκάκια με μπρόκολο, μπέικον και μοσχοκάρυδο, και σαλάτα. Ο μπουφές των γλυκών (τα έφεραν οι καλεσμένοι) είχε γαλακτομπούρεκο, γιατί εγώ το ζήτησα, προφιτερόλ γάλακτος και τσίζ κέικ αγριοκέρασο. Κ Έβγαλα και τα καλά μου τα μαχαιροπίρουνα, όχι μόνο γιατί το ζητούσε η μέρα, αλλά για να μην τα τρώει η το μαράζι στο κουτί τους. Πιάτα έχω μόνο καθημερινά, αυτά έβαλα, οκ. Τραπεζομάντηλο λευκό, για να μπαίνει στο πλυντήριο στο καυτό, να πέφτει πάνω κόκκινο κρασί και να είμαι κουλ. Ποτήρια τα κολωνάτα, δε πα να είναι μπουρζουαζία, χέστηκα πατόκορφα, γουστάρω κολωνάτο ποτήρι, σταυρώστε με! Πού να την σερβίρω την σαμπάνια μανδάμ; Στο ποτήρι ζντούπο;

    

Μά-κα-ρο-νά-δα!

Με γέλια και πειράγματα, και ιστορίες από το σχολείο, και την χαρά μου να μην περιγράφεται, πιτσιλίζοντας εγώ με σάλτσα ντομάτας το λευκό τραπεζομάντηλο, και μετά έπεσε και λίγο μανιτάρι - so what? - εδώ λέγαμε ιστορίες από τις διακοπές της Χριστίνας στην Κρήτη και από τον μπάρμπα μου τον Γιώργο από το πανηγύρι του χωριού και απολαμβάναμε την φιλία μας.

Κάπως έτσι ήρθε και δεν έμεινε κουταλάκι για κουταλάκι, ποτήρι για ποτήρι, και πιάτο για πιάτο, και γενικά κανένα σκεύος καθαρό. Όταν φύγαν τα παιδιά κοίταξα ευτυχισμένη την κουζίνα μου που έμοιαζε σαν να έχει υποστεί βομβαρδισμό. Το δε πλυντήριο πιάτων βόγκηξε. Όπως είπα δεν είμαι ενθουσιώδης με τις δουλειές, αλλά οτιδήποτε έκανα εκείνη τη μέρα το έκανα με όλη μου την καρδιά. 

Χαμός στην κουζίνα

Και το χάρηκα πολύ, γιατί βρέθηκαν κοντά μου άνθρωποι που έχουν ζήσει από κοντά τον αγώνα μου και που χαίρονται με την χαρά μου. Αυτό το μεταπτυχιακό στην Αστρονομία είναι για μένα πολλά πράγματα. Για να αναφέρω μόνο λίγα είναι το όνειρό μου που, μετά από μακρά περιπλάνηση, επιτέλους αγγίζω. Είναι αυτό που με κάνει να σηκώνομαι με όρεξη από το κρεβάτι για να πάω νωρίς στη δουλειά, ώστε να μπορέσω να πάω στην ώρα μου στο πανεπιστήμιο. Είναι αυτό με καθιστά απυρόβλητη στα κόμπλεξ που κάποιοι πετάνε πάνω μου. Είναι αυτό που με κάνει να μην υπολογίζω τις δυσκολίες. Είναι αυτό που μου δίνει χαμόγελο, όρεξη και έμπνευση. 

Πηγή εικόνας

*Είναι δύσκολο να μεταφέρω τα συναισθήματά μου, χωρίς να φαίνεται γλυκανάλατο, αλλά στο κάτω - κάτω της γραφής μπορεί και να μην με νοιάζει. Μου είναι αποδεκτό να δημοσιεύσω ένα κείμενο για ένα δείπνο με φίλους, χωρίς βαρύγδουπα συμπεράσματα, ή καμιά ιδιαίτερη σοφία. Είναι προσωπικό το blog, για γράφω πράγματα που αφορούν στη ζωή μου. 

Πάντα θα έχουμε ανάγκη από ουρανό

Έπιασα τον εαυτό μου να είναι ανήσυχος σήμερα γυρίζοντας από τη δουλειά. Και ξαφνικά ακούστηκε μέσα μου μια φωνή - που ΔΕΝ ήταν της μάνας μου - και μου είπε:

Τί έχει μεγαλύτερη σημασία; Τα μικρά πράματα, ή τα όνειρά σου;

Και επειδή η απάντηση ήταν προφανώς τα όνειρά μου θα επικεντρωθώ σε αυτά, στο πόσο είναι κομμάτι μου, πόσο με προσδιορίζουν, πόσο είμαι κοντά σε αυτό που είμαι πραγματικά, όταν ασχολούμαι με τα πράγματα που με παθιάζουν. Και ένα από αυτά είναι η Αστρονομία! Ναι, ΠΑΛΙ η Αστρονομία!

Δεν ξέρω αν το αισθάνονται όλοι, να κοιτάζουν τον ουρανό και να είναι σαν να κοιτάζουν μέσα στον εαυτό τους, σε μένα πάντως συμβαίνει. Όχι σε επίπεδο ρομάντζου, αλλά σε κάτι βαθύ, υπαρξιακό και ανεξερεύνητο. Άλλοτε σκέφτομαι ότι κοιτάζοντας εκεί ψηλά, είναι σαν να κοιτάμε στο παρελθόν, γιατί το φως κάνει πολλά χρόνια, χιλιάδες ίσως και εκατομμύρια χρόνια από τα μακρινά αστέρια να φτάσει σε εμάς. Έτσι βλέπουμε τα αστέρια όπως ήταν όταν ξεκίνησε το φως από αυτά. Μπορεί στο μεταξύ κάτι να έχει αλλάξει. Είναι σαν ένα κοσμικό γράμμα. Το στέλνω σήμερα με τα νέα μου στον παραλήπτη, αλλά όταν θα το παραλάβει σε μερικές μέρες, θα έχουν μεσολαβήσει και άλλα γεγονότα στη ζωή μου. Η εικόνα που θα έχει εκείνος για το δικό μου "τώρα", θα είναι στην πραγματικότητα το δικό μου παρελθόν.  Όσο πιο μακριά κοιτάμε, τόσο πιο πίσω στον χρόνο βλέπουμε. Όταν ξεκίνησε το φως από τον Deneb, που είναι ο λαμπρότερος αστέρας του αστερισμού του Κύκνου, στην Ελλάδα οι Αχαιοί περίμεναν στην Αυλίδα τον άνεμο να φυσήξει ώστε να ξεκινήσουν για την Τροία.

Και εγώ κάθομαι και σκάω! Και εγείρεται ένα ερωτηματικό. Επαναδιατυπώνω λοιπόν. Και εγώ κάθομαι και σκάω;  

Τί σημασία μπορούν να έχουν οι δυσκολίες και τα προβλήματα όταν ξέρω ότι αυτό το φωτάκι εκεί πάνω θα λάμπει ακόμα και όταν εγώ θα έχω γίνει σκόνη...  Και επειδή δεν έχουμε έρθει σε αυτόν τον κόσμο μόνο για να δουλεύουμε, να πληρώνουμε φόρους και στο τέλος να πεθάνουμε, υπάρχουν τα αστέρια να μας θυμίζουν ότι αυτό που σε παθιάζει, σε προσδιορίζει κιόλας. Όχι αυτό που σε χαλάει, όχι αυτό που σε μειώνει. Το κοιτάς, τινάζεις από πάνω σου την σκόνη, που μπορεί να είναι και αστερόσκονη και περπατάς.

Βρέθηκα ένα καλοκαιρινό βράδυ, κατά τις 3.30 το πρωί, να περπατάω σε ένα λιβάδι χωρίς καθόλου φώτα και το μόνο φως να είναι αυτό των αστεριών, ούτε καν της σελήνης και έβλεπα κανονικότατα χωρίς κανένα πρόβλημα. Ο ουράνιος ήταν τόσο σκοτεινός και ταυτόχρονα τόσο γεμάτος αστέρια, που έβλεπες  ακόμη και τα πολύ πολύ αμυδρά.  Και καθώς πήγαινα προς την σκηνή μου, ψηλά απέναντι μου ήταν η Ανδρομέδα και εμένα μου φάνηκε ότι μου έδειχνε τον δρόμο.  

Η Ανδρομέδα, κατά την Ελληνική μυθολογία ήταν κόρη του Κηφέα και της Κασσιοπείας που σύμφωνα με το μαντείο του Άμμωνα έπρεπε να θυσιαστεί για να σωθεί η χώρα της. 'Ετσι την έδεσαν σε έναν βράχο και την εγκατέλειψαν να την κατασπαράξει το Κήτος.

Andromeda, Paul Gustav Dore, 1869, oil on canvas

Ω, ναι! Εδώ είμαστε. Πόσο δεμένοι και εγκλωβισμένοι αισθανόμαστε ώρες-ώρες... Πόσο φοβόμαστε ότι θα μείνουμε δεμένοι για πάντα, και πόσο λαχταράμε την Ελευθερία! Ξάπλωσα λίγο ακίνητη και προσπάθησα να δω με μιας όλο τον ουρανό. Ήθελα να την αποτυπώσω εκείνη τη στιγμή για να την κρατήσω στη μνήμη μου για πολλά χρόνια. Δεν έχουν σημασία οι συνθήκες της ζωής μου, τα σκαμπανεβάσματα, ο δρόμος ακόμα και αν είναι σκοτεινός είναι ο δικός ΜΟΥ. Εγώ τον περπατάω, άλλοτε με βήματα αποφασιστικά, άλλοτε με λίγο αβέβαια, αλλά κάθε σημείο της διαδρομής είναι δικό μου, το τιμώ και το σέβομαι. Κάθε ένα βήμα, με φέρνει όλο και πιο κοντά στην Ανδρομέδα...