Πάντα θα έχουμε ανάγκη από ουρανό

Έπιασα τον εαυτό μου να είναι ανήσυχος σήμερα γυρίζοντας από τη δουλειά. Και ξαφνικά ακούστηκε μέσα μου μια φωνή - που ΔΕΝ ήταν της μάνας μου - και μου είπε:

Τί έχει μεγαλύτερη σημασία; Τα μικρά πράματα, ή τα όνειρά σου;

Και επειδή η απάντηση ήταν προφανώς τα όνειρά μου θα επικεντρωθώ σε αυτά, στο πόσο είναι κομμάτι μου, πόσο με προσδιορίζουν, πόσο είμαι κοντά σε αυτό που είμαι πραγματικά, όταν ασχολούμαι με τα πράγματα που με παθιάζουν. Και ένα από αυτά είναι η Αστρονομία! Ναι, ΠΑΛΙ η Αστρονομία!

Δεν ξέρω αν το αισθάνονται όλοι, να κοιτάζουν τον ουρανό και να είναι σαν να κοιτάζουν μέσα στον εαυτό τους, σε μένα πάντως συμβαίνει. Όχι σε επίπεδο ρομάντζου, αλλά σε κάτι βαθύ, υπαρξιακό και ανεξερεύνητο. Άλλοτε σκέφτομαι ότι κοιτάζοντας εκεί ψηλά, είναι σαν να κοιτάμε στο παρελθόν, γιατί το φως κάνει πολλά χρόνια, χιλιάδες ίσως και εκατομμύρια χρόνια από τα μακρινά αστέρια να φτάσει σε εμάς. Έτσι βλέπουμε τα αστέρια όπως ήταν όταν ξεκίνησε το φως από αυτά. Μπορεί στο μεταξύ κάτι να έχει αλλάξει. Είναι σαν ένα κοσμικό γράμμα. Το στέλνω σήμερα με τα νέα μου στον παραλήπτη, αλλά όταν θα το παραλάβει σε μερικές μέρες, θα έχουν μεσολαβήσει και άλλα γεγονότα στη ζωή μου. Η εικόνα που θα έχει εκείνος για το δικό μου "τώρα", θα είναι στην πραγματικότητα το δικό μου παρελθόν.  Όσο πιο μακριά κοιτάμε, τόσο πιο πίσω στον χρόνο βλέπουμε. Όταν ξεκίνησε το φως από τον Deneb, που είναι ο λαμπρότερος αστέρας του αστερισμού του Κύκνου, στην Ελλάδα οι Αχαιοί περίμεναν στην Αυλίδα τον άνεμο να φυσήξει ώστε να ξεκινήσουν για την Τροία.

Και εγώ κάθομαι και σκάω! Και εγείρεται ένα ερωτηματικό. Επαναδιατυπώνω λοιπόν. Και εγώ κάθομαι και σκάω;  

Τί σημασία μπορούν να έχουν οι δυσκολίες και τα προβλήματα όταν ξέρω ότι αυτό το φωτάκι εκεί πάνω θα λάμπει ακόμα και όταν εγώ θα έχω γίνει σκόνη...  Και επειδή δεν έχουμε έρθει σε αυτόν τον κόσμο μόνο για να δουλεύουμε, να πληρώνουμε φόρους και στο τέλος να πεθάνουμε, υπάρχουν τα αστέρια να μας θυμίζουν ότι αυτό που σε παθιάζει, σε προσδιορίζει κιόλας. Όχι αυτό που σε χαλάει, όχι αυτό που σε μειώνει. Το κοιτάς, τινάζεις από πάνω σου την σκόνη, που μπορεί να είναι και αστερόσκονη και περπατάς.

Βρέθηκα ένα καλοκαιρινό βράδυ, κατά τις 3.30 το πρωί, να περπατάω σε ένα λιβάδι χωρίς καθόλου φώτα και το μόνο φως να είναι αυτό των αστεριών, ούτε καν της σελήνης και έβλεπα κανονικότατα χωρίς κανένα πρόβλημα. Ο ουράνιος ήταν τόσο σκοτεινός και ταυτόχρονα τόσο γεμάτος αστέρια, που έβλεπες  ακόμη και τα πολύ πολύ αμυδρά.  Και καθώς πήγαινα προς την σκηνή μου, ψηλά απέναντι μου ήταν η Ανδρομέδα και εμένα μου φάνηκε ότι μου έδειχνε τον δρόμο.  

Η Ανδρομέδα, κατά την Ελληνική μυθολογία ήταν κόρη του Κηφέα και της Κασσιοπείας που σύμφωνα με το μαντείο του Άμμωνα έπρεπε να θυσιαστεί για να σωθεί η χώρα της. 'Ετσι την έδεσαν σε έναν βράχο και την εγκατέλειψαν να την κατασπαράξει το Κήτος.

Andromeda, Paul Gustav Dore, 1869, oil on canvas

Ω, ναι! Εδώ είμαστε. Πόσο δεμένοι και εγκλωβισμένοι αισθανόμαστε ώρες-ώρες... Πόσο φοβόμαστε ότι θα μείνουμε δεμένοι για πάντα, και πόσο λαχταράμε την Ελευθερία! Ξάπλωσα λίγο ακίνητη και προσπάθησα να δω με μιας όλο τον ουρανό. Ήθελα να την αποτυπώσω εκείνη τη στιγμή για να την κρατήσω στη μνήμη μου για πολλά χρόνια. Δεν έχουν σημασία οι συνθήκες της ζωής μου, τα σκαμπανεβάσματα, ο δρόμος ακόμα και αν είναι σκοτεινός είναι ο δικός ΜΟΥ. Εγώ τον περπατάω, άλλοτε με βήματα αποφασιστικά, άλλοτε με λίγο αβέβαια, αλλά κάθε σημείο της διαδρομής είναι δικό μου, το τιμώ και το σέβομαι. Κάθε ένα βήμα, με φέρνει όλο και πιο κοντά στην Ανδρομέδα... 

Είναι ωραία

Είναι ωραίος ο κόσμος,

είναι ωραία η αναπνοή, η βροχή, ο ουρανός τη νύχτα...

η μουσική, οι φίλοι, το γέλιο, τα όνειρα!

Ανίατη ασθένεια

Εαρινή Συμφωνία

XVII

Δεν φοβούμαι.

Ντυμένος το φέγγος

της θωπείας σου

περνώ τολμηρός

μέσ΄απ΄το δάσος της νύχτας.

Κανείς δεν μπορεί

να ρυπάνει

το κράσπεδο της κλίνης μας.

Ας έλθουν οι θύελλες

να συντρίψουν τους καθρέπτες των κήπων.

Ας κλείσει το χιόνι τη θύρα μου.

Ας καλύψει

με την παλάμη της η νύχτα

τον τελευταίο φεγγίτη μου.

Εγώ θα δείχνω τη βροχή

αυτό το εαρινό τριαντάφυλλο

που απόθεσε στα χέρια μου η θωπεία σου

και θα χαμογελώ ιλαρός

μέσα στη μόνωσή μου.

Ποιά τιμωρία θ΄απαλείψει

τα πάμφτωχα ίχνη των ματιών σου

απ΄τα μάτια μου; 

Στάσου λίγο ποταμάκι μου καλό

Ο χρόνος είναι ένα ποτάμι, ή μπορεί και όχι ακριβώς. Πάντως στην ανθρώπινη κλίμακα περνάει και περνάει αδυσώπητα. Έτσι σήμερα γίνομαι 36 χρονών!!! Ούτε που το είχα δει να έρχεται! Μεγάλωνα ανέμελη και δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα χρειαζόταν να γίνω 36 χρονών! Θα τα είχα κάνει όλα όσα ήθελα πολύ πριν τα 36 μου. Πλάκα είχα όταν ήμουν έφηβη!

Θα μου κάνω λοιπόν ένα πολύ μικρό αφιέρωμα, γιατί με έπιασε νοσταλγία για την εποχή που χώραγα σε εκείνο το μικρό κόκκινο μπουφανάκι...

 Έφη Ζαρατούστρα
(τα video που βγάζει ως πρόταση στο τέλος, ΔΕΝ είναι δικό μου!)

Μωρό Νάντια γελαστή

Λέμε και ποιήματα

Βιάζομαι πολύ να φύγω, ν' ανταμώσω το γυαλό!

Τhe final frontier

Με αφορμή ένα επεισόδιο Star Trek που είδα μέσα στην εβδομάδα είχα μπει σε ορισμένες σκέψεις για το πόσο η λογική είναι υπεράνω του συναισθήματος. Στη συνέχεια συνέβη και ο θάνατος του Leοnard Nimoy, του ηθοποιού που ενσάρκωσε τον περίφημο Βουλκάνιο (Vulcan) Mr. Spock , και ήρθε και έδεσε το πράγμα. 

Τα ανέκδοτα παλιά, και γνωστά σε εμάς τα σπασικλάκια. 

-How many ears does Spock have?

- Three! The left, the right, and... the final front-ear! 

Οι Vulcans είναι ένα είδος ανθρωποειδών που κατάγονται από τον πλανήτη Vulcan (προφανώς), και αν και είναι ικανοί να βιώνουν πολύ ισχυρά συναισθήματα, έχουν αναπτύξει τεχνικές να τα καταπιέζουν σε σημείο που να μην μπορούν να χύσουν δάκρυα. Αντ' αυτών προτάσσουν την λογική μπροστά και πάνω από όλα, ως οδηγό και κριτήριο των αποφάσεων και των πράξεών τους.

Αν και οι Βουλκάνιοι είναι κατά βάση καλοί, κοιτάζω γύρω μου και υποψιάζομαι ότι μάλλον τείνουν να κυριαρχήσουν στον πλανήτη και να επιβάλλουν την παγκόσμια κυριαρχία της απόλυτης λογικής. Η λογική έχει θεοποιηθεί, απόλυτα φυσικό ως ένα σημείο, γιατί είναι εξαιρετικά σπάνια! 

Πού να την βρείς την σήμερον; ΟΕΟ? Μόλις εντοπίσουμε έναν λογικό άνθρωπο τον προσκυνάμε. Άσε που όλοι έχουμε έρθει αντιμέτωποι με συμπεριφορές που δημιουργούνται είτε από δεισιδαιμονία, είτε από άγνοια, είτε από φόβο, είτε από προσκόλληση σε μια ηλίθια τυπολογία/παράδοση που ενίοτε προέρχεται και από δεισιδαιμονία και από άγνοια και από φόβο! Δεν μιλάω για αυτά. Στον σκοταδισμό, η λογική είναι το αντίδοτο. Είναι αυτή που μας βοηθάει να εξηγήσουμε και να ξεπεράσουμε τους φόβους μας. 

Έτσι εισήχθηκε στη φιλοσοφία ο ορθολογισμός (και πολύ καλά έκανε αρχικά). Ο Ορθολογισμός είναι μια πνευματική κατεύθυνση κατά την οποία μοναδική πηγή γνώσης είναι η λογική σκέψη που προέρχεται από τη δύναμη του νου, την αντιληπτική ικανότητα της αίσθησης (sensatio) διαμέσου του ορθού λόγου (διάνοισ - ratio). Υποστηρίζει ότι, επειδή η ίδια η πραγματικότητα έχει μια εγγενώς ορθολογική δομή, υπάρχουν αλήθειες (ειδικά στην λογική και στα μαθηματικά αλλά και στην ηθική και την μεταφυσική) τις οποίες ο νους μπορεί να τις συλλάβει άμεσα. Στην ηθική ο ορθολογισμός βασίζεται σε ένα «φυσικό φως» και στη θεολογία αντικαθιστά την υπερφυσική αποκάλυψη με τον λόγο. 

Από γνωσιολογικής απόψεως: Ο Ορθολογισμός διατυπώνει ότι υπάρχουν γνώσεις που δεν προέρχονται από την εμπειρία δια των αισθήσεων αλλά πηγάζουν από την λογική σκέψη εκ των προτέρων, δηλαδή ανεξάρτητα από κάθε εμπειρία. Η γνώσεις που αποκτούνται μέσω της λογικής σκέψης έχουν κατά τους ορθολογιστές υπεροχή έναντι των γνώσεων τις οποίες αντλούμε από την εμπειρία δια των αισθήσεων, υπεροχή ως προς την ακρίβεια και την βεβαιότητα. Εδώ άρχισε να στραβώνει το κλήμα...

Από μεταφυσικής απόψεως: Ορθολογισμός είναι η αντίληψη που δέχεται ότι οτιδήποτε συμβαίνει στον κόσμο παράγεται εξαιτίας οποιασδήποτε αιτίας που μπορεί να γίνει κατανοητή από την λογική σκέψη. Ο ορθολογισμός αυτός ταυτίζει το πραγματικό προς το λογικό και έχει συνήγορο του τον γερμανό φιλόσοφο Έγελο. 

Από πρακτικής απόψεως: Ορθολογισμός είναι η αντίληψη ότι η πρακτική ζωή σε όλες της τις εκδηλώσεις μπορεί να ρυθμιστεί από την λογική σκέψη. Κατά τον 20ο αιώνα γίνεται μεγάλη χρήση του όρου ορθολογισμός σε σχέση με την κανονική ρύθμιση της οικονομικής ζωής. Η λεγόμενη «σχεδιοποιημένη οικονομία» που αναπτύχτηκε στην εποχή μας είναι απόπειρα της εφαρμογής του ορθολογισμού στην Οικονομία. Σύμφωνα με κάποιους οικονομολόγους, οφείλεται στην έλλειψη ατομικής δημιουργικής πρωτοβουλίας που σημειώθηκε μετά τον κρατικό παρεμβατισμό. Εδώ το στραβό κλήμα το έφαγε ο γάιδαρος!

Όμως η ανθρώπινη διάνοια, προσωπικότητα, υπόσταση, απαρτίζεται και από συναισθήματα. Γιατί να τα ποινικοποιούμε; Επειδή δεν εμπίπτουν στην απόλυτη και μετρήσιμη λογική; Επειδή οι επιπτώσεις τους δεν ποσοτικοποιούνται; Δυστυχώς αυτή η αντίληψη προέρχεται από τον οπερασιοναλισμό που είναι η επικρατέστερη θετικιστική φιλοσοφική θεωρία στον δυτικό καπιταλιστικό πολιτισμό. Ο οπερασιοναλισμός δεχόταν ότι οι θεωρητικές επιστημονικές έννοιες είχαν κάποιο πραγματικό νόημα μόνο αν κατέληγαν σε κάποια «πράξη μέτρησης» ως προς ένα καθορισμένο σύστημα μέτρησης. Ο εισηγητής του Π. Μπρίτζμαν λέει ότι δεν επιτρέπεται πια να χρησιμοποιούμε για να σκεφτόμαστε έννοιες που δεν θα ήταν δυνατόν να ορίσουμε με μετρητικούς όρους. Οι ανθρώπινες αξίες δεν επιδέχονται μέτρησης με όργανα, άρα είναι αντιεπιστημονικές και απορρίπτονται. Δεν συνηθίζω να διαφωνώ με κατόχους νόμπελ Φυσικής, αλλά για τον Μπρίτζμαν θα κάνω μια εξαίρεση. 

Η δημιουργία και η φαντασία θέλουν συναίσθημα! Ακόμα και ένα μποστάνι καρπούζια να βάλεις, χρειάζεται κάτι να νιώσεις, πολλώ δε μάλλον όταν συναναστρέφεσαι με ανθρώπους. Ναι, για την δημιουργία των ιδεών απαιτούνται ανώτερες νοητικές λειτουργίες από ότι για τα συναισθήματα. Πρέπει όμως να στηριχτείς πάνω σε αυτά για να αναπτύξεις δυνατές ανώτερες νοητικές λειτουργίες. 

Από την άλλη τα συναισθήματα είναι "λιγάκι" αχαρτογράφητα, και μας τρομάζουν. Δεν ελέγχονται εύκολα και ακόμα πιο δύσκολα εξηγούνται. Εξαιτίας αυτής της δυσκολίας να εξηγηθούν αρκετοί πιστεύουν ότι εμπίπτουν στη μεταφυσική. Ούτε η διάνοια εξηγείται, αλλά κανείς δεν θεωρεί ότι είναι κάτι μεταφυσικό. 

Τα συναισθήματα δεν είναι δεισιδαιμονίες! Εξηγούνται, δημιουργούνται, αναπτύσσονται, θριαμβεύουν! Σε πάνε σε μέρη που η λογική από μόνη της δεν θα σε πάει ποτέ! Καμιά φορά ακόμα και στα όρια της λογικής και της τρέλας, μόνο και μόνο για να καταλάβεις στο τέλος, ότι ούτε εκεί δεν υπάρχουν όρια. Η σύγχρονη φυσική έχει αποδείξει ότι τα όρια είναι μια ψευδαίσθηση. 

Συνήθως οι άνθρωποι που είναι ικανοί για τα μεγαλύτερα και βαθύτερα συναισθήματα, είναι εκείνοι που δυσκολεύονται να τα αποδεχτούν και να τα εκφράσουν. Στέκομαι προσοχή μπροστά σε αυτόν τον Γολγοθά! 

Βροχή παντί τρόπω

Το ότι είμαι λίγο περίεργη το είχα υποψιαστεί εδώ και καιρό. Αλλά τώρα τελευταία τη βρίσκω με τις ιδιοτροπίες μου. (Ότι θα το φχαριστιόμουν που στραβογερνάω δεν το περίμενα). Όπως γνωρίζει ο οποιοσδήποτε με ξέρει πάνω από 5 λεπτά, μου αρέσει η βροχή. Μου αρέσει πολύ η βροχή! Δεν έχω καλύτερο από το να βρέχει και αυτό οφείλεται σε μια εμπειρία από τα παιδικά μου χρόνια, αλλά και σε άλλες πολλές αργότερα.  Την τελευταία φορά που έβρεχε, κοιμήθηκα με ανοιχτό το παράθυρο για να ακούω τη βροχή, και ξύπνησα με πονόλαιμο. Πρόπερσι το καλοκαίρι είχα πάει 4 μέρες ορεινό κάμπινγκ στο Γράμμο και έβρεχε κάθε μέρα. Ευτυχώς τα βράδυα έκανε ξαστεριά και ξενυχτάγαμε παρατηρώντας με τηλεσκόπια τον ουρανό, αλλά εκείνοι οι μεσημεριανοί ύπνοι, μέσα στην σκηνή, μέσα στη βροχή, ήταν το κάτι άλλο...

Γράμμος - 7η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων

Όταν σταματάει η βροχή με πιάνει ένα "θέλω κι άλλο". Μην ανησυχείτε δεν είναι ψύχωση, είναι απλά μια νεύρωση). Ώσπου προχτές, ψάχνοντας για ήχους της φύσης και έχοντας πάρει την ιδέα από το blog τηςΑσπασίας, και βρήκα διάφορα, ρυάκια-πουλάκια, κύματα να σκάνε στην ακρογιαλιά, γρύλους, φωτιές (ανάβανε στους απάνω δρόμους, τ' Αη Γιάννη θα 'τανε θαρρώ), έπεσα πάνω σε διάφορα εκπληκτικά μείγματα βροχής και κεραυνών! Wow,  που θα έλεγε και ο Σαμαράς ότι θα έλεγε ο Βαρουφάκης!!!

Δεν χρειάζεται πλέον να βρέχει για να τη βρίσκω. Πατάω το play και βρέχει και κάτω από την τέντα. Περιττό να σας πω ότι τις τελευταίες δύο μέρες άρχισαν οι μουσώνες στο σπίτι μου! Βρέχει ασταμάτητα. Ειδικά για το διάβασμα είναι ότι πρέπει. Μπαίνουν οι σκέψεις μου σε ένα ρυθμό, συγκεντρώνομαι καλύτερα και δεν ξεφεύγω από εδώ και από εκεί. Η γνώση εγγράφεται κατευθείαν στο μυαλό! Και ταυτόχρονα με ηρεμεί. Ούτε τσίτες, ούτε νεύρα, ούτε τίποτα. Ο εκνευρισμός πέρασε και κύλησε σαν το νερό στον τσίγκο! Είχα βρει και κάποια που μαζί με τη βροχή έχουν και αέρα, αλλά κρύωνα και τα απέρριψα.

Επίσης στο σπίτι έχω ένα καντήλι, που σχεδόν δεν σβήνει ποτέ. Και κάθομαι και το κοιτάω. Αυτό ξεκίνησε από κάτι βράδια που ξυπνούσα κατά τις 4 και έκοβα βόλτες στο σπίτι, ώσπου άραζα στον καναπέ και κοίταζα το καντήλι μέχρι να με πάρει ο ύπνος και εξελίχθηκε στο να κοιτάω το καντήλι όποτε ήθελα να ησυχάσω και να τα βρω με τον εαυτό μου. Και - ένα περίεργο πράγμα - τα βρίσκω! Δεν μπορώ να το περιγράψω επακριβώς. Αυτή η φλογίτσα μου φαίνεται με ενώνει με ένα μυστήριο έξω και πάνω από μένα. Ο συνδυασμός δε των δύο, είναι η απόλυτη χαλάρωση. Όχι χώρος, όχι χρόνος. Νάντια και σύμπαν. Σαν να μην έχω γεννηθεί ακόμα. Σαν να ξέρω τα μυστικά όλου του κόσμου. Φλογίτσα και βροχή...

Μαδριγάλι που γράφτηκε χειμώνα καιρό

Στα μύχια βάθη της θαλάσσης

Στη νύχτα των μακρών δελτίων,

Σαν άλογο που ετρόχαζε αίφνης

Σωπαίνει φρέσκο το όνομά σου

Στους ώμους σου, άχ προστάτεψέ με,

Στα κάτοπτρά σου βγές νυχτέρια

Και φύλλινη μονάξια δώς μου

Από της ράχης την ισκιάδα

Το στόμα σου φιλιά ντυμένο

Και από τους χωρισμούς φευγάτο

Το στόμα δώσε μου το φίνο

Τερπνό λουλούδι της φωταύγειας

Από μακριά πολύ μακριά, από

Λησμόνια σε  λησμόνια οι ράγιες

Μαζί μου μένουν – της βροχούλας

Κραυγή που υφαίνει η εσπέρα η μαύρη

Το μίτο εσύ θα βρείς της νύχτας,

Τη γκαρνταρόμπα της σαν βγάζει

Η αυγή τους ουρανούς με αστέρια

Γιομάτα ανέμους που φτυαρίζουν

Το βλέμμα μου σκεπάζει απούσα

Η σκιά η βαθιά της θύμισής σου

Παρούσα πάλι μου ξεσκίζει

Στα στήθη την γυμνή καρδιά μου

                                    Madrigal escrito en invierno

                                    P. Neruda

Waiting - Anne Packard, Oil on Canvas

6

Σαν σήμερα....

"Γεννήθηκα για να προφτάσω να χαιρετίσω στην άκρη του δρόμου τον ήλιο των ματιών σου..."

what dreams may come - I am sorry babe

Καντ, γαμώ το a priori μου

Με έχει πιάσει μια τρελή μανία απόψε. Θέλω να φάω κάστανα! Απεγνωσμένα! Και φυσικά δεν έχω στο σπίτι. Και το περίεργο δεν είναι ότι με έπιασε λαχτάρα μόνο για κάστανα, αλλά για ψητά κάστανα. Αυτό το λες και λίγο αντιδραστικό, γιατί εγώ δεν τρώω ψητά, μόνο ωμά κάστανα. Έτσι ρε παιδί μου, μου αρέσουν τα χλωρά κάστανα. Το Σεπτέμβριο που ήμουν στο Μόναχο για δουλειά, έχει πολλές καστανιές, εκεί που περπατούσες αμέριμνος σου πέφταν στο κεφάλι. Τα κάστανα, όχι οι καστανιές. Και είχα μαζέψει κάμποσα. Είμασταν και σε πρόγραμμα να τρώμε μια φορά τη μέρα, το βράδυ, για να προλάβουμε να δούμε όσο το δυνατόν περισσότερα από την πόλη μετά τη δουλειά, και μετά το συνέδριο κόβαμε βόλτες σε ένα πάρκο, και εγώ μάζευα τα κάστανα και επειδή με είχε θερίσει η πείνα σκέφτηκα ότι ήταν καλή ιδέα να φάω ένα ωραίο-ωραίο και λαχταριστό. Αμ δε! Ήταν άγουρο, στυφό και θεόπικρο. Το έφτυσα φυσικά, αλλά μούδιασε το στόμα μου. Δεν ξέρω, ατροπίνη είχε μέσα; Έβηχα και έφτυνα. Ακόμα μπορώ να θυμηθώ πόσο μούδιασε το στόμα μου. Βρε τσίχλες, βρε νερό, τίποτα. Ευτυχώς βρήκαμε εκεί ένα κότσι και καρτόφελνς και κάτι βαρέλια μπύρας και γλίτωσα! Τα μαζεμένα κάστανα βέβαια τα κουβάλησα πίσω σπίτι και τα ακούμπησα δήθεν αδιάφορα σε ένα τραπέζι, ότι και καλά τώρα μόλις τα μάζεψα και, αχ-τι-καλά, τα ακούμπησα πρόχειρα στο τραπεζάκι. Μόνο που επειδή ήταν πολύ χλωρά και πολύ άγουρα, σιγά σιγά άρχισαν να αφυδατώνονται και να ζαρώνουν και λίγο πριν τα πετάξω είχαν γίνει σαν τα μπαλάκια του γέρου-νέγρου-Τζίμ. 

Διαβάζω Καντ αυτές τις μέρες, μέρος της βιβλιογραφίας για την εργασία μου για τον χρόνο, ΘΕ-ΟΥ-ΛΗ-ΜΟΥ! (αν και η σωστή έκφραση θα ήταν Μ@Λ@ΚΑ τί είναι αυτό;;;) και φυσικά το έχω κάψει, μόνο που κοίτα να δεις τί συμβαίνει: αυτό το κομμάτι της προσωπικότητάς μου που ΔΕΝ καταλαβαίνει τον Καντ μου αρέσει κιόλας. Κάτσε να σας εξηγήσω:

"Από την έρευνα για τα a priori στοιχεία της αισθητικότητας θα προκύψει ότι υπάρχουν δύο καθαρές μορφές κατ' αίσθηση εποπτείας που χρησιμεύουν ως αρχές της a priori γνώσεως, δηλαδή ο χώρος και ο χρόνος». Έτσι, λοιπόν, ο Kant με την Υπερβατολογική Αισθητική δείχνει ότι οι μόνες a priori συνθήκες για τη δυνατότητα εμπειρικών εποπτειών είναι ο χώρος και ο χρόνος ως καθαρές μορφές της εποπτείας. Συγκεκριμένα ο χώρος είναι η καθαρή μορφή της εξωτερικής αίσθησης και ο χρόνος είναι η καθαρή μορφή της εσωτερικής αίσθησης. Κάθε είδος πολλαπλού της εποπτείας υπάγεται στους μορφολογικούς όρους του χώρου και του χρόνου. Έτσι, ο Kant, με την ανακάλυψη της a priori εποπτείας, φθάνει στη λύση του πρώτου προβλήματος που είχε θέσει στην αρχή της Κριτικής του Καθαρού Λόγου, δηλαδή του πώς είναι δυνατά τα καθαρά μαθηματικά. «Τα καθαρά Μαθηματικά ως συνθετική γνώση a priori είναι δυνατά μόνο εφ' όσον αναφέρονται σε αντικείμενα των αισθήσεων· στην εμπειρική εποπτεία αυτών των αντικειμένων υπάρχει a priori ως θεμέλιο μια καθαρή εποπτεία (του χώρου και του χρόνου)· και μπορεί να υπάρχει ένα τέτοιο θεμέλιο γιατί αυτό δεν είναι τίποτα άλλο παρά απλώς η μορφή της αισθητήριας ικανότητας, μορφή που προηγείται της πραγματικής εμφάνισης των αντικειμένων, και μάλιστα την πρωτοκαθιστά δυνατή ... Αυτή η ικανότητα να εποπτεύουμε a priori, δεν αφορά το υλικό του φαινομένου, δηλαδή οτιδήποτε μέσα του είναι αίσθημα [δηλαδή το εμπειρικό στοιχείο] .... παρά μόνο τη μορφή του, το χώρο και το χρόνο». 

Don't κωλώνουμε! Να το ξαναδιαβάσω, μπας και γίνουν ελληνικά. Δούλεψε καλό μου μυαλό!

Ώπερ μεθερμηνευόμενον έστι: Όλες μας οι εμπειρίες διεξάγονται στα πλαίσια του χώρου και του χρόνου και είναι υποκειμενικές. 

Ουάου, δεν ξανάγινε!

Τώρα το πότε έγινε κακό το υποκειμενικό δεν ξέρω, ήμουν μικρή, δεν θυμάμαι. 

Εμένα πάντως μου αρέσουν οι υποκειμενικές μου εμπειρίες, τα συναισθήματά μου, οι πόνοι μου, οι χαρές μου, ο κόσμος μου, η Αλήθεια μου. Που είναι τόσο διαφορετικά από τα δικά σου, και αυτό δεν είναι ανάγκη να ενοχλεί κανέναν. Είναι μοναδικά γιατί είναι τα δικά μου και εφαρμόζονται μόνο για μένα. Σε εσένα εφαρμόζουν τα μοναδικά δικά σου. Μπορούμε να ακουμπήσουμε τις πραγματικότητές μας, αλλά δεν χρειάζεται να ταυτιστεί κανένας με αυτή του αλλουνού. Βλέπω τριγύρω μου τόσο δυστυχισμένους ανθρώπους, να αγωνίζονται να μπουν στα στερεότυπα της αντικειμενικής αλήθειας κάποιων αόρατων τρίτων. Τρώμε τόση ενέργεια να προσπαθούμε να γίνουμε κάποιοι άλλοι, και στο τέλος χάνουμε τον εαυτό μας. Ούτε καντ στο τέλος. Στην αρχή τον χάνουμε. Και τριγυρίζουμε γύρω γύρω ψάχνοντας να βρούμε τί φταίει. Δεν μας αφήνουν να βιώσουμε τη χαρά μας, τον θυμό μας, δεν μπορούμε να ζήσουμε τον έρωτά μας, αν δεν περιγράφεται από σαφείς συνοριακές συνθήκες. Δεν μπορείς να εξωτερικεύσεις τη θλίψη σου, δεν πρέπει... Μα αφού έφαγα ένα στυφό, πικρό κάστανο. Δεν μου φτάνει που μούδιασε το στόμα μου και πνίγομαι. Θα πρέπει να κάτσω και φρόνιμη; Για να πάρω αποδοχή από ποιόν; 

Φτού κακά!

Αφού καλύψαμε τον αγνωστικισμό, στο επόμενο επεισόδιο έχει θεωρία της σχετικότητας...

Από που παν' για τα Κύθηρα παρακαλώ;

Ή περί έρωτος

Υπάρχουν στη ζωή μερικές μεγάλες παρανοήσεις. Μία από αυτές είναι ότι η οπερέτα είναι βαρετή, σοβαρή και μαρτύριο.  Μια άλλη είναι ότι η τέχνη θα πρέπει να είναι δυσκοίλια, καθώς πρέπει, βαλμένη τακτικά σε κουτάκια, ώστε να την θαυμάζουν σοβαροί κύριοι και κυρίες που στέκονται ευθυτενείς με ένα παλούκι στον κώλο. Και η τρίτη και μεγαλύτερη ότι είναι δυνατόν να ζήσεις μια ζωή, συμβιβασμένη μέσα σε κοινωνικές απαιτήσεις, στερημένη από έρωτα.

Και τις τρείς αυτές παρανοήσεις έρχεται να καταρρίψει η παράσταση "Ωραία Ελένη" μια οπερέτα σε μουσική του J. Offenbach που ανεβαίνει κάθε Σάββατο και Κυριακή στο θέατρο Όλβιο.

O έρωτας ετοιμάζεται να ρίξει με το βέλος του

Η πιο εύκολα να καταρριφθεί είναι αυτή της βαρετής οπερέτας. Η μουσική είναι τόσο απολαυστική, τόσο εύπεπτη και τόσο απλά δοσμένη, που είναι σαν να βλέπεις μια ευφυώς μουσικά πλαισιωμένη ταινία. Σε αυτό βοηθάει πολύ και η μουσικότητα των μουσικών που παίζουν στην παράσταση. Θα μου πεις ότι ισχύει εκ προοιμίου ότι ο μουσικός=έχει μουσικότητα. Αμ, δε! Κάποια πράγματα καλό είναι να μην τα παίρνουμε για δεδομένα σε αυτή τη ζήση. Οι συγκεκριμένοι όμως μουσικοί, έχουν όντως αυτή τη σπάνια και πολυπόθητη μουσικότητα, ώστε να αποδίδουν τη μουσική για αυτό που είναι. Σκορπίζουν χαρά, απλόχερα, τραλαϊτού.

Sell music on itunes at ReverbNation.com

Η δεύτερη παρανόηση είναι περί τέχνης ο λόγος και πως φτιάχνεται εν τέλει το ραγού. Ο Έλληνας για να εκτιμήσει την τέχνη, πρέπει να μην την καταλαβαίνει. Να είναι σαν κάτι ακαδημαϊκούς που σου αραδιάζουν για δυστοπίες και άλλα εδώδιμα και αποικιακά για να χαίρεται ο κόσμος και να χαμογελάει πατέρα. (Βέβαια ΚΑΙ ο Καστοριάδης έχει πει παπαριές). Ε, αυτή την δήθεν καλλιτεχνική κωλοσφιξούρα, η σκηνοθετική μεγαλοφυία του Παναγιώτη Αδάμ, την πατάει από καταής. Απλά και πάνω από όλα φυσικά, αβιάστα, όπως θα έπρεπε να είναι όλα τα πράγματα, εκτυλίσσεται στη σκηνή μια ιστορία με χιούμορ, έκφραση και χαλαρότητα. Απλά ναι, εύκολα όχι. Η παράσταση είναι σκηνοθετημένη μέχρι την τελευταία της σταγόνα, με καταπληκτικά ευρήματα - δεν μπορώ να τα θυμηθώ και όλα, μήπως ήταν ένα και δύο; - που σε κάνουν να γελάς σαν μικρό παιδί. Τίποτα δεν έχει αφεθεί στην τύχη του. Μεγάλο ρόλο σε αυτό έχει παίξει και η χορογραφία της Νατάσσας Παπαμιχαήλ, που εκτός από τέλειο σώμα έχει και τέλεια κίνηση. Μια σειρά από χαρισματικούς λυρικούς καλλιτέχνες, βάζει τις δικές της πινελιές στο έργο. Ο Αχιλλέας Στέλλιος Κέλλερης (το σώμα), ο μάντης Κάλχας Τίμος Σιρλαντζής  (η θρησκευτική εξουσία), ο Ορέστης Μιχάλης Αγγελιδάκης, ο Αγαμέμνωνας Παναγιώτης Τερζάκης (η κοσμική εξουσία) ενσαρκώνουν έναν κόσμο ανδροκρατούμενο στον οποίο η θηλυκότητα είναι στο επίκεντρο της μοναξιάς, ο Μενέλας Αντώνης Σιγάλας που την κρίσιμη στιγμή πάει στην Κρήτη και αφήνει ευκαιρία στην Ελένη και τον Πάρη Νίκος Στεφάνου να ζήσουν ένα όνειρο... Και από δω παν' κι άλλοι!

Πάμε στην Κρήτη! (Ωραία Ελένη - Jacques Offenbach)

Και τέλος, στον πυρήνα της οπερέτας, στο πυρήνα της ύπαρξης του κάθε ανθρώπου, η αιώνια και μελαγχολική κραυγή, της ζωής που θέλει έρωτα και πάθος για να είναι και να λέγεται ζωή. Εδώ έρχεται η πολύ Ωραία Ελένη Λιώνα να μιλήσει/τραγουδήσει εκ μέρους μας, μέσα από την ψυχή μας. Και τί φωνή! Θηλυκή, δυνατή, που έχει διανύσει τέσσερις χιλιάδες χρόνια, ψάχνοντας κάποιον τελικά να την ακούσει. Είναι η φωνή του συλλογικού ασυνείδητου. Δεν έγινε ο Τρωικός πόλεμος για την αγάπη. Οι πόλεμοι, όλοι οι πόλεμοι, γίνονται ακριβώς λόγω της έλλειψης της αγάπης.  Η Λιώνα ενσαρκώνει στην ωραία Ελένη του Όφενμπαχ το αιώνιο πρότυπο πραγματικής γυναίκας. Ευαίσθητη, τρυφερή, γυναίκα, με ανάγκες, αγωνίες. Δεν είναι ματαιοδοξία. Είναι ανάγκη για έρωτα. Ο έρωτας που τον έχουν υμνήσει και προσκυνήσει οι πάντες, παρακολουθεί από κοντά τα πάντα προσπαθώντας παιχνιδιάρικα να διαρρήξει τις κοινωνικές συμβάσεις του καθώς πρέπει συστήματος. Όλοι στον έρωτα ομνύουμε, αλλά μπορεί και να βρεθούμε οικειοθελώς σε νεκρές καταστάσεις, όπως ο γάμος του Μενέλαου με την Ωραία Ελένη.  Ώσπου τελικά ο Πάρης παίρνει το ρίσκο του και ξεκινάει το ταξίδι για τα Κύθηρα. Θα τα βρούμε άραγε ποτέ τα Κύθηρα;

Η απάντηση στο θέατρο Olvio.

 

Η Ωραία Ελένη

Γυμναστικοί και ποιητικοί αγώνες στη Σπάρτη

ΥΓ. Επί δύο μέρες τραγουδάω στο γραφείο "Πάμε στην Κρήτη, πάμε στην Κρήτη" ΑΣΤΑΜΑΤΗΤΑ. Θα φάω κανένα βρωμόξυλο στο τέλος...

Από όλες τις πατρίδας μου τις χάρες

Ερωτικό σονέτο Νο 46

Απ' τα που θαύμασα άστρα, μουσκεμένα

από λογής ποτάμια και δροσούλες,

διάλεξα μόνο εκείνο που αγαπούσα

κι από τότε κοιμάμαι με τη νύχτα.

Απ' το κύμα, ένα κύμα κι άλλο κύμα,

πράσινο πέλαο, πράσινο κλωνάρι,

δε διάλεξα παρά μόνο ένα κύμα,

τ' αδιαίρετο το κύμα του κορμιού σου.

Όλες οι σταλαξιές, οι ρίζες όλες,

και του φωτός όλα τα νήματα ήρθαν,

αργά ή νωρίς ήρθανε να με δούνε.

Τα μαλλιά σου εγώ θέλησα για μένα.

Κι απ' όλες της πατρίδας μου τις χάρες

την άγρια μόνο διάλεξα καρδιά σου.

Pablo Neruda

Μτφ. Ματθαίου Ηλίας

Δομή στον Piaget

Πατήστε play

Johann Sebastian Bach - Harpsichord Concerto No.1 in D minor, BWV 1052 - I. Allegro

Δομές, Δομές. 

Καινούργιες, προϋπάρχουσες, η μία πάνω στην άλλη. Δυναμικές. 

Άλλες μεταμορφώνονται, άλλες χτίζονται από την αρχή, άλλες ανοίγουν και μπαίνουν μέσα τους οι καινούργιες και γίνονται μεγαλύτερες και φυτρώνουν και μεγαλώνουν και βγάζουν φύλλα. 

Και ψηλώνουν. Και χτίζεται το οικοδόμημα. Και μεγαλώνει. Κι άλλο. Κι άλλο.
Μάθηση. Γνώση.

Δημιουργία...

Και άλλο