Μεδούλι ντε

Είχε κίνηση και ήμουν το τρίτο αυτοκίνητο πίσω από ένα λευκό Hyundai που πάρκαρε. Και τις είδα μόλις καθήσανε στο σκαλάκι μπροστά από ένα μαγαζί με κουρτίνες. Δέκα το βράδυ, το μαγαζί κλειστό. Με το που καθήσανε δάγκωσαν και οι δυο ταυτόχρονα την πίτα με σουβλάκι που κρατούσε η κάθε μια στο χέρι της. Κοριτσάκια, το πολύ είκοσι χρονώ, με σορτς και χρωματιστά σταράκια. Εγώ είδα δυο κορίτσια που είχαν πιάσει τη ζωή και της ρουφούσαν το μεδούλι με θόρυβο. Σλλλλλλρπ!

Εγώ αδυνατούσα. Μεγάλη μέρα σήμερα, απαιτητική. Πολλές ώρες δουλειά και ένταση δεκαπλάσια από όση συνήθως. Έχω εξουθενωθεί. Τα μάτια μου μένουν ανοιχτά με δυσκολία. Στο ραδιόφωνο ακούγεται το Urgent των Foreigner. Είναι από εκείνες τις μέρες που ψάχνεις απεγνωσμένα να βρεις κάτι θετικό και νά το, είναι εκεί και κάθεται στο σκαλάκι και απολαμβάνει τη ζωή, και απλά δεν το σηκώνει ο οργανισμός σου. Δεν είναι απαισιοδοξία, είναι αναγνώριση της κατάστασης. Υπό άλλες συνθήκες θα είχα ενθουσιαστεί με το μεδούλι, θα οδηγούσα χαρούμενη. Είπα όμως να αφουγκραστώ το σώμα μου. Η αντίδρασή του είναι μια ήπια καταστολή. Κατεβάζει ρελέδες, και είναι αποδεκτό. Το να προσπαθήσω να ενθουσιαστώ με το ζόρι, θα ήταν παραβίαση. Μπορεί θετική, αλλά σε κάθε περίπτωση θα ήταν παραβίαση. Ίσως το να ρουφάω το μεδούλι της ζωής δεν είναι μια πειθαναγκαστική ευδαιμονία. Μπορεί να είναι η γενναιότητα να αναγνωρίζω ανά πάσα στιγμή την συναισθηματική μου κατάσταση και να μην τη φοβάμαι.

Epic

Έχω από την προηγούμενη Δευτέρα το αυτοκίνητο μου στο συνεργείο και μετά από απανωτές καθυστερήσεις και λάθη του συνεργείου για 10 μέρες, επιτέλους από χθες βρίσκομαι με αυτοκίνητο αντικατάστασης. Τώρα αυτοκίνητο; Ευφημισμός! Δηλαδή, έχει τέσσερις ρόδες και κινείται, ίσως στα νιάτα του να ήταν αυτοκίνητο, αλλά εντάξει, πρέπει-δεν πρέπει να έχει 10 ίππους πια. Ο συμπλέκτης πιάνει αργά, μαρσάρει χωρίς λόγο, ανεβάζει στροφές, γενικά έχει προσωπικότητα. Μμμμμ με δυσκολεύει λιγάκι, για αυτό το λόγο το οδηγώ με προσοχή. Και μιας και έπιασε βροχή το μεσημέρι, σκέφτηκα να περιμένω να κοπάσει και μετά να φύγω από το γραφείο. Οι συνάδελφοι πιο τολμηρές φύγανε, εγώ περίμενα, περίμενα, περίμενα, η βροχή δυνάμωνε, το ίδιο και η ανυπομονησία μου. Άντε λέω, τί έχω να πάθω; Το πολύ πολύ να βραχώ. Μου αρέσει εξάλλου η βροχή. Δεν πα να έβρεχε καρέκλες και να κατέβαζε ποτάμια, έφτασα στο αυτοκίνητο χωρίς να βραχούν τα πάνινα παπούτσια μου! Το λες και τύχη αυτό! 

Ο σταθμός του ραδιοφώνου είναι ένας με εύπεπτα τραγούδια από το 1980 μέχρι και σήμερα και έτσι δεν ψάχνω μέσα στη βροχή σε ξένο ραδιόφωνο να βρίσκω σταθμούς, ξεκινάω, αρχίζω να διασχίζω τα ποτάμια, βγαίνω από το νοσοκομείο, και άλλα ποτάμια, μεγαλύτερα αυτή τη φορά, κόβω ταχύτητα, ανεβάζει το αυτοκίνητο στροφές, δεν το κατηγορώ, τόσο μπορεί. Γλυκά και μαλακά περνάω μέσα από λίμπες που γίνονται όλο και μεγαλύτερες, μέχρι που πλέον δεν έχουν τέλος. Α, κοίτα, ένα αυτοκίνητο σταματημένο με alarm μέσα στο ποτάμι!

Τώρα τί κάνω; Σταματάω να βοηθήσω; Και έστω ότι σταματάω. Πού; Μέσα στο ποτάμι; Και πώς να βοηθήσω; Συνεχίζω... 

Αστραπές και βροντές που συνήθως μου αρέσουν, αλλά τώρα δεν τους δίνω καν σημασία. Προέχει η επιβίωση. Βρίσκομαι στον πάτο μιας κεκλιμένης περιοχής που είναι θάλασσα και θέλω να ανέβω την ανηφόρα που είναι ποτάμι. Δεν είναι αμελητέα ανηφόρα, είναι γύρω στο ενάμισι χιλιόμετρο. Στα ηχεία ακούγεται Μαντόνα. Καθώς οδηγώ μέσα στα βαθιά νερά δημιουργούνται πίδακες. Το αυτοκινητάκι προσπαθεί, βογγάει, προς στιγμή φοβάμαι ότι ίσως μείνω και εγώ! Ντε και ντέι! Πάμε! Αποφασίζω ότι αν δεν μου σβήσει, δεν πρόκειται να πανικοβληθώ.

Και με το που στρίβω αριστερά και αρχίζω να ανηφορίζω, αλλάζει τραγούδι και δεν πολυ-ταιριάζει με το προφίλ του σταθμού, αλλά εδώ καράβια χάνονται σιγά μην κάτσω να σκάσω με τη συνέπεια της μουσικής παραγωγού. Ακούγεται μια ελπιδοφόρα μουσική σαν σε διαφήμιση πολιτικού κόμματος (του- τουουουν, τς, τς, τς, τς τς, τ-τ-τ). Είναι το chariots of fire του Βαγγέλη Παπαθανασίου (ταρα ρα ρα ΡΑ ρα, γκλιν-γκλιν). Αριστερά-δεξιά σταματημένα αυτοκίνητα με alarm! (τα ρα ρα ρααααααν, γκλιν-γκλιν) Προσπαθώ να μαντέψω πού βρίσκονται τα αβαθή για να πάω από εκεί. Μη φοβάσαι, γίνεται, λέω στον οδηγό (που είμαι εγώ). Πίδακες ο μπροστινός, πίδακες ο πάρα-μπροστινός, πίδακες και εγώ. Η επική μουσική συνεχίζεται. Παίρνω δύναμη. Φαντάζομαι ότι δίπλα από το αυτοκίνητο καλπάζουν ξωτικά πάνω σε μονόκερους! Ανεβαίνουμε αργά και σταθερά την ανηφόρα, έι-ώπ, έι-ώπ, (τα ρά ρα ρα ραν, βζίν, βζίιιιιν). Περνάω το πρώτο φανάρι, την πλατεία, το δεύτερο φανάρι, συνεχίζω σταθερά. Το τραγούδι κορυφώνεται! Στο τρίτο φανάρι αναγκαστικά σταματάω. Πνευστά παιανίζουν. Νιώθω μια ελπίδα σαν να σκοπεύω να πάω να ψηφίσω Γκόρτσο για μια Ελλάδα νέα! 

Η καταιγίδα μαίνεται απτόητη. Απτόητη ανεβαίνω σιγά σιγά την πλαγιά (ταρα ρα ρα ράν). Ουφ, τα κατάφερα μέχρι την κορυφή... Βαθιά εκπνοή. Ίσως και να μην ανέπνεα τόση ώρα, δεν είμαι σίγουρη. 

Το τραγούδι αλλάζει, fairytale gone bad διατείνονται οι sunrise avenue, συνεπείς με το μουσικό προφίλ του σταθμού. Σίγουρα ανέβηκα, ήδη πλησιάζω στο σπίτι, πάρκαρα κιόλας μπροστά. Μήπως το φαντάστηκα το τραγούδι;

Η προσευχή του τελώνη

Η κοινωνία έχει σοκαριστεί. Η αθώα, η αγνή, η άσπιλη κοινωνία. Οι αγαθοί οικογενειάρχες φτύνουν τον κόρφο τους και στεναχωριούνται για την "μικρή Άννυ" που την τεμάχισε και την έβρασε ο πα-τέρας της. Η κοινωνία φρίττει. Εκπομπές, άρθρα, αναλύσεις, κατακραυγή. Πάνω από όλα κατακραυγή. 

Και όταν μαζεύεται σπίτι της η κοινωνία, γονατίζει και προσεύχεται "Θεέ μου, σε ευχαριστώ που δεν είμαι σαν τους άλλους ανθρώπους,  ή σαν και αυτόν τον τελώνη". 

Βέβαια. Δεν είμαι σαν το τέρας. Είπα προχτές στο παιδί μου "καλά είσαι βλάκας;" Ναι, εγώ δεν το έβρασα, αλλά το έφαγα ζωντανό. Που τον παίζω στο youporn, αλλά την γυναίκα μου την πηδάω ιεραποστολικά μια φορά τον μήνα. Είναι μη-τέρα των παιδιών μου και δεν πρέπει να το ευχαριστιέται. Είμαι ισότιμο μέλος της κοινωνίας. Της κοινωνίας που κρύβει πίσω από τον πουριτανισμό της όλα της τα κόμπλεξ και τα απωθημένα. 

Εμείς που κλείνουμε την πόρτα μας και κάνουμε το σταυρό μας γιατί δεν είμαστε σαν τους μετανάστες. Δεν τους βουλιάξαμε τη βάρκα, αλλά τους βομβαρδίσαμε το σπίτι. Δεν κάναμε καψόνι στο φοιτητή -μεταξύ μας ήταν και τοιούτος, πω πω τη μάνα του λυπάμαι-, αλλά είπαμε φάλαινα την κυρία που ανέβηκε ιδρωμένη στο λεωφορείο, φορτωμένη σακούλες. Που διατυμπανίζουμε την διαφορετικότητά μας και το "δικαίωμα" να κάνουμε χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, αλλά δεν αναγνωρίζουμε το δικαίωμα στους άλλους να επιλέγουν τις μεταφυσικές τους ανησυχίες, το λέμε σκοταδισμό. Που θέλουμε το παιδί μας να είναι στέλεχος και να έχει μια καλοπληρωμένη δουλειά σε μια εταιρεία, αλλά δεν μας νοιάζει που ο εργάτης μετάλλου που ψήνεται στον φούρνο παίρνει 3,80€ την ώρα. Που ότι δεν ταιριάζει με την (αυθαίρετη) ηθική μας, είναι κατακριτέο. Μας χαλάει τη σούπα.

Εμείς είμαστε οι ηθικοί. Εμείς είμαστε εντάξει. Σύμφωνοι κοινωνία; Με παραδέχεσαι;

Με παραδέχεται.

Γεμίσαμε αγίους. 

Έκλεισε η πόρτα. Ωραία. Τώρα έμεινα μόνη εγώ, το τέρας μου. Εγώ που κατά βάθος ξέρω ότι είμαι όλα όσα κατακρίνω. Είμαι και επιθετική, και εγωΐστρια, και λαμόγιο, και τελώνης. Θα βάλω όμως φερετζέ και θα φαίνομαι καλή. Κανένας άλλος δεν θα το ξέρει, μόνο εγώ. Και σιγά σιγά θα πιστέψω ότι είμαι καλή και ηθική. Ένας καλός, ηθικός, Φαρισαίος.

Όχι κοινωνία! Την υποκρισία σου και την ηθική σου να την βάλεις στον κώλο σου! Μην τολμάς να κρίνεις όποιον δεν χωράει στα κουτάκια σου. Αυτόν που δεν πήρε πτυχίο στην ώρα του, που δεν έκανε παιδιά επειδή δεν ερωτεύτηκε, που δεν είναι καλό και χρήσιμο μέλος σου. Ξέρω ότι γουστάρεις κανιβαλισμό. Και το ξέρω από την αγορά, γιατί ο κανιβαλισμός πουλάει. Τα βιβλία για την κατασκευή παγοπέδιλων ας πούμε είναι στα αζήτητα. 

Να σε σπάσω θέλω και να σε κάνω κομματάκια.

Ονειρεύομαι έναν κόσμο που οι άνθρωποι ζουν ελεύθεροι, έχουν τις ανάγκες τους καλυμμένες, που μπορούν να ασχολούνται με τα πράγματα που τους παθιάζουν. Που ονειρεύονται. Που αγαπάνε τον εαυτό τους για αυτό που είναι, όχι για αυτό που μπορεί να γίνει. Που όλα τα σχολεία είναι τα καλύτερα. Που δεν με νοιάζει τί κάνεις, γιατί δεν έχω τίποτα να φοβηθώ από εσένα. Που νιώθω τις αδυναμίες μου, που παίρνω απόλαυση από το σώμα μου, που δεν νιώθω ανώτερος από κανένα. Που δεν με κρίνεις. Είσαι ο καλύτερος εσύ, και είμαι η καλύτερη εγώ και δουλεύουμε για έναν καλύτερο κόσμο και μεταξύ μας δεν υπάρχει ανταγωνισμός, μόνο συνεργασία και σεβασμός.

Αμήν!

λίγο αυτο-τρολάρισμα

Στη χάση

Λιγώθηκα χτες το βράδυ. Το φεγγαρόφωτο, οι νεραντζιές, οι αγγελικές, το φρέσκο χορτάρι. Καθόμουν σαν χάνος να κοιτάω τον ουρανό, με τα σάλια να μου τρέχουν. Είναι ανατολικό το παράθυρό μου και βλέπω τη σελήνη με το που σκάει πάνω από το βουνό. Μέχρι να ανέβει ψηλά, έχω γεμίσει πληγές. Πολύ ομορφιά έχει ο κόσμος. Πονάει

Free as a bird

Με έχει πιάσει μια τρελή χαρά και αισιοδοξία τον τελευταίο μήνα που δεν ξέρω πώς να την μαζέψω. Τέτοιος ενθουσιασμός που ξυπνάω στις 4 το πρωί και δεν ξανακοιμάμαι πριν τις 5.30-6. Και όλη αυτή την ώρα σκέφτομαι πόσο ωραία είναι η ζωή και τί θέλω να κάνω από εδώ και πέρα και ο ύπνος δεν με παίρνει. Ο εγκέφαλός μου έχει ανακαλύψει ένα μυστικό εργοστάσιο και παράγει αμφεταμίνες κατά βούληση. Έλεος! Είπαμε ενθουσιασμός, αλλά νυστάζω εαυτέ μου, νυστάζω! Στο τσάκ είμαι να αρχίσω κανένα καινούργιο Μουρακάμι, μπας και με ξεκάνει και μπορέσω να κοιμηθώ.

Η αλήθεια είναι ότι μετά από πολλή επιμονή και πολύ κόπο ολοκλήρωσα σπουδές σε μια επιστήμη που με παθιάζει, αλλά που με στοίχειωνε χρόνια τώρα, αλλά στην πραγματικότητα ήταν άθλος και αισθάνομαι σαν να σηκώθηκε από πάνω μου μία ταφόπλακα, ω-ναι ταφόπλακα, και να εκτοξεύτηκα ανάλαφρη στην στρατόσφαιρα. Εδώ πάνω το αεράκι είναι δροσερό, τα αστέρια είναι ποιό λαμπρά, ο ορίζοντας είναι τεράστιος, το γρασίδι είναι πρασινότερο. Από εδώ πάνω όλα είναι δυνατά, όλα φαίνονται πραγματοποιήσιμα, οτιδήποτε σκεφτώ (μου φαίνεται ότι) μπορώ να το κάνω. Έτσι θα πρέπει να αισθάνονται τα πουλιά!

Pink Floyd - echoes

Το "πρόβλημα" είναι ότι δεν ξέρω τί να πρωτοκάνω. Πάντα ήθελα να μάθω και ντράμς και μάλιστα την προηγούμενη εβδομάδα ονειρεύτηκα ότι έκανα μαθήματα με μια φίλη μου ντράμερ, αλλά την ίδια βραδιά το όνειρο περιείχε και διάφορες άλλες κουλαμάρες που δεν μπορώ να τις αναφέρω με τίποτα εδώ, οπότε δεν ξέρω κατά πόσο μπορώ να λάβω υπόψιν μου τις κεκαλυμμένες νύξεις του υποσυνειδήτου μου. Σε κάθε περίπτωση, το πήραμε το μήνυμα, και αποφάσισα να δώσω στα "θέλω" μου λίγο περισσότερη σημασία από ότι στο καθήκον όπως έκανα τόσα χρόνια. (Θα τα πίνω για μένα, θα τα σπάω για μένα, θα πληρώνω για μένα και ούτω κάθεξής). Η συμμετοχή σε μια φιλόδοξη ομάδα επικοινωνίας και εκλαϊκευσης της Αστροφυσικής είναι εντελώς κοίταγμα των "θέλω" μου. Check!

Το άλλο που γυροφέρνω χρόνια στο μυαλό μου είναι η συγγραφή και επειδή μου το έχουν πει διάφοροι ετερόκλητοι και άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι, άρχισα να το σκέφτομαι. Η απόφαση λήφθηκε το καλοκαίρι και τώρα ωρίμασε αρκετά μέσα μου, ώστε να αρχίσω να σκέφτομαι ιστορία. Δηλαδή την ιστορία την έχω βρεί, απλά δεν ξέρω ακόμα πως να την γράψω. Και επειδή στην βράση κολλάει το σίδερο, τώρα που είμαι ψηλά στον ουρανό θα αρχίσω, γιατί άλφα ποτέ δεν ξέρεις τί σου ξημερώνει και βήτα θα δώσω μια αίσθηση ενθουσιασμού....

μισή ώρα αργότερα

Ο καλός φίλος Σίμος, χρόνια στο συγγραφικό κουρμπέτι και με εξαιρετικά βιβλία, μου πρότεινε βιβλία για γράψιμο - πρέπει να είναι ήδη καθ' οδόν - και φλερτάρω και με την ιδέα σεμιναρίων δημιουργικής γραφής, θα δούμε πού θα με βγάλει. Ο δρόμος, λένε όσοι τον έχουν πάρει, είναι συναρπαστικός! Δεν ανυπομονώ για το τέλος, ανυπομονώ για την διαδρομή!

Guernica

Guernica, 26 April 1937

 ΚΑΤΑΡΙΕΜΑΙ ΤΟΥΣ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥΣ ΣΑΣ

Guernica, Pablo Picasso, 1937 Museo Reina Sofia, Madrid, Spain

Άγριο, σήμερα, στα βήματα σου

μιά σιωπή, μιά έκπληξη ελπίδων

σάν αγέρας μείζονος κλίμακος: σά φως, σά φωστήρας,

μια σελήνη, ένα φεγγαράκι κουρέλια

πού πάει χεράκι μ’ άλλα φεγγάρια

μέ άλλη δόξα σελήνης

άπό σήμαντρου εις σήμαντρον!

                                    Γενέθλια μάννα, γροθιά

βρώμης πού έσκλήρυνε ήτοι,

                                    πλανήτη

κατάξερε και αιμοβόρε των ηρώων!

Ποιός —μά τους δρόμους!— ποιος,

ποιος, ποιος; Στον ίσκιο, στο αίμα, ποιος;

Στην αστραπή, ποιος,

                                    ποιος; Πέφτει

στάχτη πέφτει

σίδερο

και πέτρες και θάνατος και θρήνος και φλόγες,

ποιος, ποιος, μαννούλα μου, ποιος πέφτει και που;

Πατρίδα οργωμένη, από τις στάχτες σου μέσα ορκίζομαι

ότι θά γεννηθείς σαν άνθος υδάτινο αιώνιο,

ορκίζομαι πώς άπ’ το διψασμένο σου στόμα

στον αέρα θά πιδακίσουν πάλι ροδοπέταλα

του άρτου, τό αγιασμένο στάχυ που έπατήθη.

Καταραμένοι νά ‘ναι,

κατάρατοι και έπικατάρατοι όσοι μέ φίδια

και πελέκια θά ‘ρθουν στό χώμα σου,

καταραμένοι όσοι αδημονούν

νά ‘ρθει η μέρα εκείνη γιά ν’ ανοίγουν την πόρτα

του σπιτιού στό δράκο ή στον αράπη.

Και τί κερδίσατε; Φέρτε, φέρτε τό λαμπτήρα,

Guernica Detail

δείτε τό μουλιασμένο χώμα, δείτε τά μαύρα οστά

που τά ‘φαγαν οί φλόγες, τη φορεσιά φωνάζω φέρτε

της τυφεκισμένης εδώ Ισπανίας.

                                                            Bombardeo/ Maldición

Pablo Neruda, Στα χθόνια Δώματα [έκδοση ΥΨΙΛΟΝ, 2007, μετάφραση Γ. Κεντρωτή, σελίδες 186-187].

Ταβάνι βιτρώ στο Κοινοβούλιο της Γκερνίκα, Αύγουστος 2014

Η ζωή εν τάφω

Κάνει κρύο και πέφτει ψιλόβροχο, περπατάω σε ένα περιβόλι με σταυρούς, κρατώ στο χέρι μου ένα λουλούδι. Βρέχει και στα μάγουλά μου. Ανάμεσα από τα χαλικάκια, γύρω από έναν μαρμάρινο σταυρό έχουν φυτρώσει παπαρούνες. 

Θυμάμαι ο θεολόγος στην Β' Λυκείου μας έλεγε ότι ο σκοπός του Θεού είναι να σωθούν όλοι. Αν υπάρχει μια γραμμή, όλοι θα μετρηθούν από πάνω, έστω και για λίγο. Λίγο αιρετικό μου φάνηκε αυτό που είπε, σε άμεση αντίθεση με όσα είχα ακούσει μέχρι τότε για την τιμωρία, για τον φόβο τί θα μου συμβεί αν δεν είμαι όπως "πρέπει να είμαι". Με ικανοποίησε αυτή η προσέγγιση. Μου φάνηκε αντίστοιχη ενός Θεού Αγάπης. Μόνο έτσι νικιέται ο φόβος, η ενοχή, η ανελευθερία. Όλοι θέλουν την Ανάσταση, αλλά κανείς δεν θέλει να πεθάνει. Η ζωή όμως είναι ολόκληρη και ο θάνατος κομμάτι της. Η ζωή δεν τελειώνει ποτέ. Όταν θα είμαι μόνο πνεύμα δεν θα γνωρίζω περιορισμούς και ας με θυμούνται οι δικοί μου με γλυκιά νοσταλγία. Όσο όμως έχω σώμα, θέλω να μάθω όσο το δυνατόν περισσότερα με αυτό και απ' αυτό. Όσα μπορεί το μυαλό μου να χωρέσει και η καρδιά μου να χτυπήσει θα είναι δικά μου για πάντα.

Κάποτε κάποιος μου χάρισε ένα κουτί σκοτάδι. Μου πήρε καιρό να καταλάβω ότι και αυτό ήταν δώρο...

"Do not stand at my grave and weep.

I am not there. I do not sleep.

I am a thousand winds that blow.

I am the diamond glints on snow.

I am the sunlight on ripened grain.

I am the gentle autumn rain.

When you awaken in the morning’s hush

I am the swift uplifting rush

Of quiet birds in circled flight.

I am the soft stars that shine at night.

Do not stand at my grave and cry;

I am not there. I did not die."

Mary Elizabeth Frye, 1932

Πάντα θα έχουμε ανάγκη από ουρανό

Έπιασα τον εαυτό μου να είναι ανήσυχος σήμερα γυρίζοντας από τη δουλειά. Και ξαφνικά ακούστηκε μέσα μου μια φωνή - που ΔΕΝ ήταν της μάνας μου - και μου είπε:

Τί έχει μεγαλύτερη σημασία; Τα μικρά πράματα, ή τα όνειρά σου;

Και επειδή η απάντηση ήταν προφανώς τα όνειρά μου θα επικεντρωθώ σε αυτά, στο πόσο είναι κομμάτι μου, πόσο με προσδιορίζουν, πόσο είμαι κοντά σε αυτό που είμαι πραγματικά, όταν ασχολούμαι με τα πράγματα που με παθιάζουν. Και ένα από αυτά είναι η Αστρονομία! Ναι, ΠΑΛΙ η Αστρονομία!

Δεν ξέρω αν το αισθάνονται όλοι, να κοιτάζουν τον ουρανό και να είναι σαν να κοιτάζουν μέσα στον εαυτό τους, σε μένα πάντως συμβαίνει. Όχι σε επίπεδο ρομάντζου, αλλά σε κάτι βαθύ, υπαρξιακό και ανεξερεύνητο. Άλλοτε σκέφτομαι ότι κοιτάζοντας εκεί ψηλά, είναι σαν να κοιτάμε στο παρελθόν, γιατί το φως κάνει πολλά χρόνια, χιλιάδες ίσως και εκατομμύρια χρόνια από τα μακρινά αστέρια να φτάσει σε εμάς. Έτσι βλέπουμε τα αστέρια όπως ήταν όταν ξεκίνησε το φως από αυτά. Μπορεί στο μεταξύ κάτι να έχει αλλάξει. Είναι σαν ένα κοσμικό γράμμα. Το στέλνω σήμερα με τα νέα μου στον παραλήπτη, αλλά όταν θα το παραλάβει σε μερικές μέρες, θα έχουν μεσολαβήσει και άλλα γεγονότα στη ζωή μου. Η εικόνα που θα έχει εκείνος για το δικό μου "τώρα", θα είναι στην πραγματικότητα το δικό μου παρελθόν.  Όσο πιο μακριά κοιτάμε, τόσο πιο πίσω στον χρόνο βλέπουμε. Όταν ξεκίνησε το φως από τον Deneb, που είναι ο λαμπρότερος αστέρας του αστερισμού του Κύκνου, στην Ελλάδα οι Αχαιοί περίμεναν στην Αυλίδα τον άνεμο να φυσήξει ώστε να ξεκινήσουν για την Τροία.

Και εγώ κάθομαι και σκάω! Και εγείρεται ένα ερωτηματικό. Επαναδιατυπώνω λοιπόν. Και εγώ κάθομαι και σκάω;  

Τί σημασία μπορούν να έχουν οι δυσκολίες και τα προβλήματα όταν ξέρω ότι αυτό το φωτάκι εκεί πάνω θα λάμπει ακόμα και όταν εγώ θα έχω γίνει σκόνη...  Και επειδή δεν έχουμε έρθει σε αυτόν τον κόσμο μόνο για να δουλεύουμε, να πληρώνουμε φόρους και στο τέλος να πεθάνουμε, υπάρχουν τα αστέρια να μας θυμίζουν ότι αυτό που σε παθιάζει, σε προσδιορίζει κιόλας. Όχι αυτό που σε χαλάει, όχι αυτό που σε μειώνει. Το κοιτάς, τινάζεις από πάνω σου την σκόνη, που μπορεί να είναι και αστερόσκονη και περπατάς.

Βρέθηκα ένα καλοκαιρινό βράδυ, κατά τις 3.30 το πρωί, να περπατάω σε ένα λιβάδι χωρίς καθόλου φώτα και το μόνο φως να είναι αυτό των αστεριών, ούτε καν της σελήνης και έβλεπα κανονικότατα χωρίς κανένα πρόβλημα. Ο ουράνιος ήταν τόσο σκοτεινός και ταυτόχρονα τόσο γεμάτος αστέρια, που έβλεπες  ακόμη και τα πολύ πολύ αμυδρά.  Και καθώς πήγαινα προς την σκηνή μου, ψηλά απέναντι μου ήταν η Ανδρομέδα και εμένα μου φάνηκε ότι μου έδειχνε τον δρόμο.  

Η Ανδρομέδα, κατά την Ελληνική μυθολογία ήταν κόρη του Κηφέα και της Κασσιοπείας που σύμφωνα με το μαντείο του Άμμωνα έπρεπε να θυσιαστεί για να σωθεί η χώρα της. 'Ετσι την έδεσαν σε έναν βράχο και την εγκατέλειψαν να την κατασπαράξει το Κήτος.

Andromeda, Paul Gustav Dore, 1869, oil on canvas

Ω, ναι! Εδώ είμαστε. Πόσο δεμένοι και εγκλωβισμένοι αισθανόμαστε ώρες-ώρες... Πόσο φοβόμαστε ότι θα μείνουμε δεμένοι για πάντα, και πόσο λαχταράμε την Ελευθερία! Ξάπλωσα λίγο ακίνητη και προσπάθησα να δω με μιας όλο τον ουρανό. Ήθελα να την αποτυπώσω εκείνη τη στιγμή για να την κρατήσω στη μνήμη μου για πολλά χρόνια. Δεν έχουν σημασία οι συνθήκες της ζωής μου, τα σκαμπανεβάσματα, ο δρόμος ακόμα και αν είναι σκοτεινός είναι ο δικός ΜΟΥ. Εγώ τον περπατάω, άλλοτε με βήματα αποφασιστικά, άλλοτε με λίγο αβέβαια, αλλά κάθε σημείο της διαδρομής είναι δικό μου, το τιμώ και το σέβομαι. Κάθε ένα βήμα, με φέρνει όλο και πιο κοντά στην Ανδρομέδα... 

Είναι ωραία

Είναι ωραίος ο κόσμος,

είναι ωραία η αναπνοή, η βροχή, ο ουρανός τη νύχτα...

η μουσική, οι φίλοι, το γέλιο, τα όνειρα!

Ανίατη ασθένεια

Εαρινή Συμφωνία

XVII

Δεν φοβούμαι.

Ντυμένος το φέγγος

της θωπείας σου

περνώ τολμηρός

μέσ΄απ΄το δάσος της νύχτας.

Κανείς δεν μπορεί

να ρυπάνει

το κράσπεδο της κλίνης μας.

Ας έλθουν οι θύελλες

να συντρίψουν τους καθρέπτες των κήπων.

Ας κλείσει το χιόνι τη θύρα μου.

Ας καλύψει

με την παλάμη της η νύχτα

τον τελευταίο φεγγίτη μου.

Εγώ θα δείχνω τη βροχή

αυτό το εαρινό τριαντάφυλλο

που απόθεσε στα χέρια μου η θωπεία σου

και θα χαμογελώ ιλαρός

μέσα στη μόνωσή μου.

Ποιά τιμωρία θ΄απαλείψει

τα πάμφτωχα ίχνη των ματιών σου

απ΄τα μάτια μου; 

Στάσου λίγο ποταμάκι μου καλό

Ο χρόνος είναι ένα ποτάμι, ή μπορεί και όχι ακριβώς. Πάντως στην ανθρώπινη κλίμακα περνάει και περνάει αδυσώπητα. Έτσι σήμερα γίνομαι 36 χρονών!!! Ούτε που το είχα δει να έρχεται! Μεγάλωνα ανέμελη και δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα χρειαζόταν να γίνω 36 χρονών! Θα τα είχα κάνει όλα όσα ήθελα πολύ πριν τα 36 μου. Πλάκα είχα όταν ήμουν έφηβη!

Θα μου κάνω λοιπόν ένα πολύ μικρό αφιέρωμα, γιατί με έπιασε νοσταλγία για την εποχή που χώραγα σε εκείνο το μικρό κόκκινο μπουφανάκι...

 Έφη Ζαρατούστρα
(τα video που βγάζει ως πρόταση στο τέλος, ΔΕΝ είναι δικό μου!)

Μωρό Νάντια γελαστή

Λέμε και ποιήματα

Βιάζομαι πολύ να φύγω, ν' ανταμώσω το γυαλό!

Τhe final frontier

Με αφορμή ένα επεισόδιο Star Trek που είδα μέσα στην εβδομάδα είχα μπει σε ορισμένες σκέψεις για το πόσο η λογική είναι υπεράνω του συναισθήματος. Στη συνέχεια συνέβη και ο θάνατος του Leοnard Nimoy, του ηθοποιού που ενσάρκωσε τον περίφημο Βουλκάνιο (Vulcan) Mr. Spock , και ήρθε και έδεσε το πράγμα. 

Τα ανέκδοτα παλιά, και γνωστά σε εμάς τα σπασικλάκια. 

-How many ears does Spock have?

- Three! The left, the right, and... the final front-ear! 

Οι Vulcans είναι ένα είδος ανθρωποειδών που κατάγονται από τον πλανήτη Vulcan (προφανώς), και αν και είναι ικανοί να βιώνουν πολύ ισχυρά συναισθήματα, έχουν αναπτύξει τεχνικές να τα καταπιέζουν σε σημείο που να μην μπορούν να χύσουν δάκρυα. Αντ' αυτών προτάσσουν την λογική μπροστά και πάνω από όλα, ως οδηγό και κριτήριο των αποφάσεων και των πράξεών τους.

Αν και οι Βουλκάνιοι είναι κατά βάση καλοί, κοιτάζω γύρω μου και υποψιάζομαι ότι μάλλον τείνουν να κυριαρχήσουν στον πλανήτη και να επιβάλλουν την παγκόσμια κυριαρχία της απόλυτης λογικής. Η λογική έχει θεοποιηθεί, απόλυτα φυσικό ως ένα σημείο, γιατί είναι εξαιρετικά σπάνια! 

Πού να την βρείς την σήμερον; ΟΕΟ? Μόλις εντοπίσουμε έναν λογικό άνθρωπο τον προσκυνάμε. Άσε που όλοι έχουμε έρθει αντιμέτωποι με συμπεριφορές που δημιουργούνται είτε από δεισιδαιμονία, είτε από άγνοια, είτε από φόβο, είτε από προσκόλληση σε μια ηλίθια τυπολογία/παράδοση που ενίοτε προέρχεται και από δεισιδαιμονία και από άγνοια και από φόβο! Δεν μιλάω για αυτά. Στον σκοταδισμό, η λογική είναι το αντίδοτο. Είναι αυτή που μας βοηθάει να εξηγήσουμε και να ξεπεράσουμε τους φόβους μας. 

Έτσι εισήχθηκε στη φιλοσοφία ο ορθολογισμός (και πολύ καλά έκανε αρχικά). Ο Ορθολογισμός είναι μια πνευματική κατεύθυνση κατά την οποία μοναδική πηγή γνώσης είναι η λογική σκέψη που προέρχεται από τη δύναμη του νου, την αντιληπτική ικανότητα της αίσθησης (sensatio) διαμέσου του ορθού λόγου (διάνοισ - ratio). Υποστηρίζει ότι, επειδή η ίδια η πραγματικότητα έχει μια εγγενώς ορθολογική δομή, υπάρχουν αλήθειες (ειδικά στην λογική και στα μαθηματικά αλλά και στην ηθική και την μεταφυσική) τις οποίες ο νους μπορεί να τις συλλάβει άμεσα. Στην ηθική ο ορθολογισμός βασίζεται σε ένα «φυσικό φως» και στη θεολογία αντικαθιστά την υπερφυσική αποκάλυψη με τον λόγο. 

Από γνωσιολογικής απόψεως: Ο Ορθολογισμός διατυπώνει ότι υπάρχουν γνώσεις που δεν προέρχονται από την εμπειρία δια των αισθήσεων αλλά πηγάζουν από την λογική σκέψη εκ των προτέρων, δηλαδή ανεξάρτητα από κάθε εμπειρία. Η γνώσεις που αποκτούνται μέσω της λογικής σκέψης έχουν κατά τους ορθολογιστές υπεροχή έναντι των γνώσεων τις οποίες αντλούμε από την εμπειρία δια των αισθήσεων, υπεροχή ως προς την ακρίβεια και την βεβαιότητα. Εδώ άρχισε να στραβώνει το κλήμα...

Από μεταφυσικής απόψεως: Ορθολογισμός είναι η αντίληψη που δέχεται ότι οτιδήποτε συμβαίνει στον κόσμο παράγεται εξαιτίας οποιασδήποτε αιτίας που μπορεί να γίνει κατανοητή από την λογική σκέψη. Ο ορθολογισμός αυτός ταυτίζει το πραγματικό προς το λογικό και έχει συνήγορο του τον γερμανό φιλόσοφο Έγελο. 

Από πρακτικής απόψεως: Ορθολογισμός είναι η αντίληψη ότι η πρακτική ζωή σε όλες της τις εκδηλώσεις μπορεί να ρυθμιστεί από την λογική σκέψη. Κατά τον 20ο αιώνα γίνεται μεγάλη χρήση του όρου ορθολογισμός σε σχέση με την κανονική ρύθμιση της οικονομικής ζωής. Η λεγόμενη «σχεδιοποιημένη οικονομία» που αναπτύχτηκε στην εποχή μας είναι απόπειρα της εφαρμογής του ορθολογισμού στην Οικονομία. Σύμφωνα με κάποιους οικονομολόγους, οφείλεται στην έλλειψη ατομικής δημιουργικής πρωτοβουλίας που σημειώθηκε μετά τον κρατικό παρεμβατισμό. Εδώ το στραβό κλήμα το έφαγε ο γάιδαρος!

Όμως η ανθρώπινη διάνοια, προσωπικότητα, υπόσταση, απαρτίζεται και από συναισθήματα. Γιατί να τα ποινικοποιούμε; Επειδή δεν εμπίπτουν στην απόλυτη και μετρήσιμη λογική; Επειδή οι επιπτώσεις τους δεν ποσοτικοποιούνται; Δυστυχώς αυτή η αντίληψη προέρχεται από τον οπερασιοναλισμό που είναι η επικρατέστερη θετικιστική φιλοσοφική θεωρία στον δυτικό καπιταλιστικό πολιτισμό. Ο οπερασιοναλισμός δεχόταν ότι οι θεωρητικές επιστημονικές έννοιες είχαν κάποιο πραγματικό νόημα μόνο αν κατέληγαν σε κάποια «πράξη μέτρησης» ως προς ένα καθορισμένο σύστημα μέτρησης. Ο εισηγητής του Π. Μπρίτζμαν λέει ότι δεν επιτρέπεται πια να χρησιμοποιούμε για να σκεφτόμαστε έννοιες που δεν θα ήταν δυνατόν να ορίσουμε με μετρητικούς όρους. Οι ανθρώπινες αξίες δεν επιδέχονται μέτρησης με όργανα, άρα είναι αντιεπιστημονικές και απορρίπτονται. Δεν συνηθίζω να διαφωνώ με κατόχους νόμπελ Φυσικής, αλλά για τον Μπρίτζμαν θα κάνω μια εξαίρεση. 

Η δημιουργία και η φαντασία θέλουν συναίσθημα! Ακόμα και ένα μποστάνι καρπούζια να βάλεις, χρειάζεται κάτι να νιώσεις, πολλώ δε μάλλον όταν συναναστρέφεσαι με ανθρώπους. Ναι, για την δημιουργία των ιδεών απαιτούνται ανώτερες νοητικές λειτουργίες από ότι για τα συναισθήματα. Πρέπει όμως να στηριχτείς πάνω σε αυτά για να αναπτύξεις δυνατές ανώτερες νοητικές λειτουργίες. 

Από την άλλη τα συναισθήματα είναι "λιγάκι" αχαρτογράφητα, και μας τρομάζουν. Δεν ελέγχονται εύκολα και ακόμα πιο δύσκολα εξηγούνται. Εξαιτίας αυτής της δυσκολίας να εξηγηθούν αρκετοί πιστεύουν ότι εμπίπτουν στη μεταφυσική. Ούτε η διάνοια εξηγείται, αλλά κανείς δεν θεωρεί ότι είναι κάτι μεταφυσικό. 

Τα συναισθήματα δεν είναι δεισιδαιμονίες! Εξηγούνται, δημιουργούνται, αναπτύσσονται, θριαμβεύουν! Σε πάνε σε μέρη που η λογική από μόνη της δεν θα σε πάει ποτέ! Καμιά φορά ακόμα και στα όρια της λογικής και της τρέλας, μόνο και μόνο για να καταλάβεις στο τέλος, ότι ούτε εκεί δεν υπάρχουν όρια. Η σύγχρονη φυσική έχει αποδείξει ότι τα όρια είναι μια ψευδαίσθηση. 

Συνήθως οι άνθρωποι που είναι ικανοί για τα μεγαλύτερα και βαθύτερα συναισθήματα, είναι εκείνοι που δυσκολεύονται να τα αποδεχτούν και να τα εκφράσουν. Στέκομαι προσοχή μπροστά σε αυτόν τον Γολγοθά!